Xã Phú Xuyên đưa sản phẩm làng nghề truyền thống vươn xa hơn nữa

Nghề truyền thống tổ tiên để lại.

Đến với các làng nghề truyền thống của xã Phú Xuyên hôm nay, đi đến đâu cũng thấy hình ảnh những ngôi nhà cao tầng kiên cố nằm san sát nhau. Đâu đâu cũng nghe thấy tiếng cưa xẻ, cắt gọt, đục chạm gỗ trong những khu xưởng mộc cùng xưởng gỗ mỹ nghệ ở làng mộc cao cấp Vạn Điểm, mộc mỹ nghệ An Định và mộc dân dụng Chanh Thôn rất vui tai.

Còn đến với làng nghề làm lưới cước và dệt lưới chã chúng ta sẽ được nghe đến các khâu chuẩn bị sợi cước, tách và xe sợi, dệt lưới bằng máy…hoàn thiện sản phẩm. Đầu tiên, sợi cước được se lại để tăng độ bền và chắc của mắt lưới. Sau đó, máy dệt sẽ sử dụng các sợi cước này để tạo ra mắt lưới theo yêu cầu và sản phẩm cuối cùng sẽ được kiểm tra, đóng gói.

Nhiều năm qua, tại một số làng ở nơi đây đã hình thành phố làng nghề ven đường 429 cũng như dọc các tuyến đường vào làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm nức tiếng gần xa. Cùng với đó, còn có hàng chục gia đình, sau khi sản xuất xong các công đoạn đã bày luôn các sản phẩm lưới cước đủ sắc màu, kích cỡ khác nhau ở ven đường Quốc lộ 1A để bán.

Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên Bùi Công Thản cho biết: Phú Xuyên nằm cách Thủ đô Hà Nội gần 40km, diện tích đất tự nhiên 60km, với 96.635 nhân khẩu. Toàn xã có hàng nghìn cơ sở kinh doanh và hàng trăm doanh nghiệp hoạt động tại các làng nghề truyền thống, trong đó có làng nghề nổi tiếng, như: Mộc cao cấp Vạn Điểm, mộc mỹ nghệ An Định, cước lưới Trần Phú…

Những năm qua, làng nghề của xã đã thu hút trên 10.000 lao động tại chỗ. Con số này bao gồm hơn 2.000 gia đình và hàng chục công ty, doanh nghiệp chuyên sản xuất sản phẩm làng nghề, đồng thời còn thu hút hàng nghìn lao động ngoài xã. Đây chính là điều kiện giúp cho xã Phú Xuyên đến nay không còn hộ nghèo, số hộ khá, giàu tăng cao.

Cũng theo Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên Bùi Công Thản: Khoảng 5 năm gần đây, số lượng người làm nghề đã có sự biến động lớn, người dân trong xã chuyển sang làm nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống tăng dần. Điều này cho thấy sức hút và vai trò quan trọng của nghề thủ công trong đời sống kinh tế của xã Phú Xuyên đã có bước chuyển mình.

Trong đó có nghề mộc cao cấp Vạn Điểm, mộc mỹ nghệ An Định và Phúc Trạch, mộc dân dụng Chanh Thôn. Cùng với đó còn có nghề cước lưới Trần Phú, dệt lưới chã Văn Lãng. Đây là các làng nghề đặc trưng nổi tiếng chiếm 85% cơ cấu ngành nghề và giải quyết việc làm cho lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương, đặc biệt hơn cả phải kể đến làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm.

Vạn Điểm là ngôi làng lớn nhất và nằm ở vị trí trung tâm xã Vạn Điểm (cũ). Đây là ngôi làng cổ có niên đại từ thời các vua Hùng, giàu truyền thống lịch sử. Nghề mộc truyền thống của Vạn Điểm đã có từ lâu đời, người dân không còn nhớ nghề mộc xuất hiện tại đây từ bao giờ, qua bao thăng trầm của đất nước nhưng dân làng vẫn gìn giữ được nghề truyền thống của tổ tiên để lại.

Khoảng 40 năm trước chỉ có vài xưởng sản xuất nhỏ, chủ yếu sửa chữa bàn ghế hỏng tạo ra các sản phẩm theo mẫu có sẵn, sau lan ra khắp cả thôn, xã, vùng lân cận. Đến những năm 1990, làng mộc Vạn Điểm chuyển sang sản xuất các sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ cao cấp. Năm 2001, Vạn Điểm đã được UBND tỉnh Hà Tây (cũ) nay là TP Hà Nội cấp bằng công nhận làng nghề mộc cao cấp.

Làng nghề nức tiếng gần xa

Nhắc đến nghề mộc Vạn Điểm không thể không nhắc đến một trong những người mở xưởng đầu tiên ở làng, đó là ông Nguyễn Văn Thọ (SN 1944), chủ doanh nghiệp tư nhân Đức Tín. Xuất phát từ nghề buôn bán đồ cổ và sửa chữa đồ cũ, ông đã đưa nghề mộc về làng Vạn Điểm và từ đó tạo dựng lên một làng nghề nức tiếng gần xa.

Không chỉ là người khởi đầu, ông Thọ còn dành nhiều tâm huyết cho việc tạo dựng và phát triển làng nghề. Là chủ doanh nghiệp nhưng ông luôn hết mình tham gia công tác xã hội. Ông từng là Chủ tịch hiệp hội làng nghề Vạn Điểm. Phó chủ tịch hiệp hội sản xuất kinh doanh thủ công mỹ nghệ của tỉnh Hà Tây (cũ) và là phó chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam.

Từ điểm khởi đầu một vài xưởng sản xuất của những người thân trong gia đình ông Thọ, đến nay nghề mộc ở Vạn Điểm lan ra khắp vùng lân cận. Làng nghề Mộc Vạn Điểm hiện có trên 90% gia đình tham gia sản xuất đồ gỗ cao cấp, trên 30 doanh nghiệp, 800 cơ sở sản xuất, quy mô ngày càng mở rộng, phải huy động hàng nghìn lao động vệ tinh từ nơi khác đến đây làm việc.

Sản phẩm của làng nghề đa dạng với bàn nghế chạm khắc, khảm trai; bộ đồ thờ sơn son thiếp vàng tinh xảo; đồ gỗ nội thất giường, tủ, kệ ti vi, tranh gỗ… được sản xuất công phu qua những đôi bàn tay của nghệ nhân làng nghề đã khắc họa được tâm hồn sản phẩm qua từng nét chế tác tỉ mỉ, công phu, người tiêu dùng đánh giá cao, nhiều sản phẩm có giá vài trăm triệu đồng.

Ông Nguyễn Cảnh Hưng - Giám đốc HTXNN Vạn Điểm cho biết: Các thôn trên địa bàn đều có nghề mộc, trong đó làng nghề mộc cao cấp Vạn Điểm chuyên sản xuất mặt hàng đồ gỗ mỹ nghệ bằng gỗ quý tự nhiên nhập khẩu từ Nam Phi và một số nước Châu Âu, như: Lim, gụ, hương, trắc, mun, gõ đỏ....Hiện nay, làng nghề mộc Vạn Điểm chủ yếu sản xuất hàng tiêu dùng, thị trường trong nước là chính.

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Vạn Điểm Hoàng Kỳ Tài cho biết: Các gia đình làm nghề thường chia thành các nhóm làm theo công đoạn, xẻ gỗ, gia công sản xuất, chế biến… Mỗi nhóm gia đình đảm nhận một công đoạn tạo nên mắt xích trong chuỗi cung ứng từ gỗ nguyên liệu đến sản phẩm gỗ của làng nghề thể hiện tính chuyên nghiệp.

Qua đó, đã có nhiều sản phẩm được tham gia hội chợ, triển lãm trưng bày sản phẩm tại nhiều sự kiện lớn của thủ đô như ở Hoàng Thành Thăng Long do sở du lịch tổ chức; Trưng bày tại các nhà bát giác do Sở Công thương tổ chức…Thông qua hội chợ giúp các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tìm kiếm khách hàng, tìm kiếm thị trường.

Đó là cơ hội để các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ở làng nghề kí được hợp đồng kinh tế, cung cấp cho đơn vị có nhu cầu sử dụng sản phẩm trong cả nước, thúc đẩy kinh tế phát triển, tạo công ăn việc làm cho hội viên cùng nhân dân trong và ngoài xã, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống, bảo tồn duy trì và phát triển nghề truyền thống của quê hương.

Do sự phát triển của nghề mộc, làng Vạn Điểm đã hình thành điểm du lịch 70ha với khu tập trung các hộ làm nghề, trưng bày sản phẩm, khu dịch vụ ăn uống và các dịch vụ khác. Đến với Vạn Điểm, du khách được tham quan làng nghề, giếng đá cổ, nhà cổ, cây đa - cây di sản…kết hợp trải nghiệm, lưu trú, chiêm bái Đình, Chùa, đền thờ Tổ làng nghề mộc cao cấp di tích lịch sử.

“Từ khi UBND TP Hà Nội công nhận và trao quyết định công nhận điểm du lịch làng nghề cho UBND xã Vạn Điểm (cũ) đầu năm 2023, cũng từ đó đến nay, làng nghề mộc Vạn Điểm đã thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch mỗi năm. Đây là tiền đề thúc đẩy kinh tế xã hội địa phương phát triển” - Chủ tịch UBND xã Phú Xuyên Bùi Công Thản khẳng định.