Xây dựng vùng phát thải thấp

Ông Trương Mạnh Tuấn - Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) cho biết, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu giảm 20% nồng độ bụi PM2.5 trung bình năm so với mức đo đạc của năm 2024, đưa chỉ số này xuống dưới 40µg/m³. Các tỉnh vệ tinh như Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh... cũng đặt mục tiêu giảm trên 10% chỉ số này. Để thực hiện được mục tiêu này, ông Tuấn cho rằng có 5 nhóm hành động trọng tâm: hoàn thiện thể chế, chính sách; kiểm soát nguồn thải công nghiệp, quản lý giao thông; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ; huy động nguồn lực và hợp tác; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ. Trong đó, nhóm giải pháp về giao thông và xây dựng được đặc biệt chú trọng.

“Dự án ưu tiên trong giai đoạn tới là thí điểm xây dựng vùng phát thải thấp (LEZ) tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Tại các vùng này, các phương tiện giao thông và nguồn phát sinh ô nhiễm sẽ bị kiểm soát chặt chẽ, kết hợp với các chính sách ưu đãi chuyển đổi sang xe năng lượng sạch. Bên cạnh đó, Hà Nội cũng đặt mục tiêu có tối thiểu 200 công trình xanh vào năm 2030 và thí điểm công nghệ phun sương giảm bụi tại các khu vực trọng điểm” - ông Tuấn nói.

Bà Lê Thanh Thủy - Phó trưởng Phòng Quản lý Môi trường, Sở NN&MT cho biết, Hà Nội đã có nghị quyết, quy định thực hiện Vùng phát thải thấp trên địa bàn Hà Nội (LEZ - Low Emission Zone) tại trung tâm Hà Nội. Vùng LEZ sẽ kiểm soát chặt chẽ các nguồn phát thải; giảm phát thải PM2.5, NOx, CO và các chất ô nhiễm khác xuống mức an toàn; khuyến khích phương tiện xanh, năng lượng sạch, quản lý chất thải hiệu quả. Về lộ trình thực hiện Vùng phát thải thấp, bà Thủy cho hay, TP sẽ triển khai từng bước đến 2031. Trong đó, giai đoạn 2026 - 2027 triển khai thí điểm tại vành đai 1 và một số phường trọng điểm để đánh giá hiệu quả (mỗi phường chọn 1 khu vực đáp ứng các tiêu chí vùng phát thải thấp). Từ 1/1/2028 sẽ áp dụng cho toàn bộ vành đai 1 và một số khu vực thuộc vành đai 2. Từ 1/1/2030 sẽ triển khai từ vành đai 3 trở vào, bao phủ phần lớn trung tâm thành phố. Từ 2031 trở đi sẽ áp dụng cho tất cả các khu vực đáp ứng tiêu chí. “Kết quả kỳ vọng khi thực hiện vùng phát thải thấp là giảm ô nhiễm không khí, cải thiện sức khỏe cộng đồng; nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển kinh tế tuần hoàn” - bà Thủy nói.

Trung tá Đào Việt Long - Phó trưởng Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội cho biết, Phòng CSGT Hà Nội đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, trong đó có gần 7 triệu phương tiện là xe máy, 1,2 triệu là ô tô. Để chuẩn bị cho hời điểm thí điểm vùng phát thải thấp (1/7/2026), công tác tuyên truyền là cực kỳ quan trọng để cho người dân hiểu. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền tạo ra chính sách, hạ tầng cho người dân: Điểm trung chuyển; xe điện có trạm sạc phù hợp; đáp ứng phương tiện công cộng. Đặc biệt, với sự quyết tâm của các cấp chính quyền và sự ủng hộ của người dân, vùng phát thải thấp sẽ phát huy được hiệu quả.

“Từ nay đến ngày 1/7, Công an TP. Hà Nội sẽ phối hợp chặt chẽ với UBND TP. Hà Nội, Sở Xây dựng để khi có lộ trình sẽ thông báo cụ thể để người dân biết cung đường nào, giờ nào cấm phương tiện, tránh trường hợp người dân không nắm được thông tin. Hiện tại chưa có quy định xử lý với xe xăng vào giờ cấm hay đường cấm khi thực hiện vùng phát thải thấp. Đối với phương tiện đi vào đường cấm theo quy định hiện nay, sẽ xử phạt theo Nghị định 68 của Chính phủ” - Trung tá Đào Việt Long nói.