Buông lỏng kỷ cương!

Câu chuyện gây bàng hoàng, không chỉ vì nó vượt xa giới hạn của một hành vi vô lễ nơi học đường, mà vì nó phản chiếu một điều đáng lo hơn: những rạn nứt âm thầm trong mối quan hệ thầy trò, trong hệ thống kỷ luật học đường, trong cách chúng ta đang giáo dục đạo đức cho học sinh. Rất nhiều giáo viên cảm thấy tổn thương, hụt hẫng, nhiều bậc phụ huynh thì hoang mang, lo lắng.

Sự việc càng khiến dư luận quan tâm hơn khi nó xảy ra ngay sau thời điểm Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực, một văn bản được ban hành với mục tiêu nhân văn hóa các hình thức kỷ luật học sinh. Theo đó, đình chỉ học vốn từng là mức kỷ luật cao nhất đã bị xóa bỏ. Hình thức nặng nhất hiện nay, với cả những hành vi nghiêm trọng, chỉ còn là… viết bản kiểm điểm.

Không ít thầy cô bày tỏ sự lo ngại, bởi khi hình thức kỷ luật bị giới hạn ở mức quá nhẹ, thì nhà trường còn lại gì trong tay để giữ gìn nền nếp? Liệu chỉ bằng những lời nhắc nhở, những bản kiểm điểm, có thực sự giúp học sinh nhận ra lỗi lầm và thay đổi hành vi, hay vô tình tạo điều kiện cho những hành vi lệch chuẩn ngày càng dễ xảy ra?

Giáo dục nhân văn là điều cần thiết, nhưng không thể nhân văn bằng cách cởi bỏ kỷ luật. Khi giáo viên không được phép nghiêm khắc, không được trao công cụ kỷ luật phù hợp, họ sẽ rơi vào thế yếu và học trò, dù vô tình hay hữu ý cũng dần mất đi sự tôn trọng cần thiết. Không thể có một nền giáo dục tốt nếu học sinh không còn cảm thấy sợ sai, nếu hành vi xúc phạm, chống đối người dạy dỗ mình lại chỉ bị xử lý bằng một tờ kiểm điểm.

Khi học sinh đánh cô giáo, không chỉ là một đòn đánh vào ngành giáo dục, mà còn là đòn giáng vào nền tảng đạo đức của xã hội. Đằng sau hành vi manh động của đứa trẻ là cả một hệ thống đã buông lỏng, một gia đình có thể đã dung túng hoặc bất lực, một môi trường học đường thiếu cơ chế phòng ngừa và xử lý và một hệ thống quản lý giáo dục đang lúng túng giữa lý tưởng nhân văn và thực tế sa sút đạo đức.

Nhiều ý kiến cho rằng, mục tiêu nhân văn phải đặt ra giới hạn rõ ràng cho từng hành vi, để các em hiểu thế nào là quyền, nghĩa vụ, là hậu quả của sai trái, là trách nhiệm của công dân trong một tập thể. Và hơn cả, nhân văn là phải bảo vệ người thầy - người đang làm nhiệm vụ giáo dục các thế hệ học sinh. Trong vụ việc ở phường Định Công, người ta thương cô giáo, nhưng sự thương cảm ấy không thể thay thế cho một hành lang pháp lý đủ mạnh để bảo vệ người dạy khỏi bạo lực học đường. Giáo viên không thể là nạn nhân trong chính lớp học của mình, càng không thể bị “trói tay” bởi nỗi sợ bị khiếu nại, bị quay phim, bị phản ứng từ phụ huynh chỉ vì… làm đúng chức năng giáo dục.

Bởi vậy, thay vì bàn xem nên nhân văn đến đâu, có lẽ đã đến lúc chúng ta cần bàn lại, làm thế nào để nhân văn không đồng nghĩa với bất lực. Và làm sao để giáo viên không đơn độc trên hành trình dạy người. Bởi nếu không, những vụ việc như ở Định Công sẽ vẫn là những hồi chuông lặng lẽ vang lên, lặp lại một cách dai dẳng và ngày càng khó có thể khắc phục.