Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới
Logo
Đăng ký mua gói ấn phẩm|Đăng nhập

Chả cá Hà Nội - Di sản "sống" trong Lễ hội Ẩm thực

Kinhtedothi - Trong dòng chảy của ẩm thực Hà Nội, Chả cá không chỉ là một món ăn trứ danh mà còn là kết tinh của lịch sử, ký ức đô thị và kỹ nghệ ẩm thực truyền đời. Khi Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025 tôn vinh các di sản ẩm thực tiêu biểu, chả cá tiếp tục được nhìn nhận như một tài nguyên văn hóa đặc biệt, nơi giá trị lịch sử, du lịch và vai trò của nghệ nhân cùng hội tụ.

Ảnh minh họa.

Dấu ấn lịch sử trong một món ăn trứ danh

Chả cá ra đời trong không gian phố cổ Hà Nội cuối thế kỷ XIX, ban đầu là một món ăn gia truyền, gắn với sinh hoạt và nếp sống của các gia đình làm nghề. Theo tư liệu được chia sẻ tại họp báo Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025, gia đình dòng họ Đoàn là một trong những dòng họ đã góp phần tạo nên và gìn giữ món chả cá qua nhiều thế hệ, hình thành nên một thức ăn in sâu trong tâm thức người Hà Nội.

PGS.TS Đặng Văn Bài - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia cho rằng, với những món ăn như Chả cá, giá trị di sản không chỉ nằm ở kỹ thuật chế biến hay cách thưởng thức, mà còn ở câu chuyện lịch sử, ký ức cộng đồng và truyền thống gia đình gắn với quá trình hình thành món ăn. Chính những lớp trầm tích văn hóa ấy đã giúp Chả cá vượt ra khỏi phạm vi một món ăn thông thường, trở thành biểu tượng của ẩm thực Hà Nội.

Sự lan tỏa của Chả cá thể hiện rõ khi tên món ăn trở thành tên một con phố của Hà Nội - phố Chả Cá. Trong lịch sử đô thị, hiếm có trường hợp một món ăn để lại dấu ấn trực tiếp lên không gian địa danh như vậy, cho thấy vị thế đặc biệt của ẩm thực trong đời sống văn hóa Thủ đô Hà Nội.

“Đây là minh chứng sinh động cho việc ẩm thực có thể trở thành biểu tượng đô thị, in dấu trong ký ức tập thể của cộng đồng cư dân” - PGS.TS Đặng Văn Bài khẳng định.

Trải qua hơn một thế kỷ, Chả cá vẫn được gìn giữ bằng phương thức chế biến truyền thống, với những công đoạn đòi hỏi sự tinh tế và kinh nghiệm của người làm nghề. Quy trình chế biến chả cá đòi hỏi sự tỉ mỉ ở từng công đoạn, từ khâu lựa chọn cá, tẩm ướp gia vị đến kỹ thuật nướng và xào trên chảo, tạo nên hương vị riêng khó trộn lẫn.

Lễ hội Văn hóa Ẩm thực thu hút đông đảo du khách. Ảnh: Duy Khánh.

Ẩm thực như một tài nguyên du lịch văn hóa

Từ giá trị lịch sử và ký ức đô thị, Chả cá ngày nay được nhìn nhận như một tài nguyên du lịch văn hóa đặc thù của Hà Nội. Trong nhiều tài liệu quảng bá du lịch quốc tế, Chả cá thường được nhắc đến như món ăn “phải thử” khi đến Thủ đô, góp phần định vị hình ảnh Hà Nội trên bản đồ ẩm thực thế giới.

Ở góc độ nghiên cứu di sản, PGS.TS Đặng Văn Bài nhấn mạnh rằng, ẩm thực không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh tồn, mà đã trở thành một sản phẩm văn hóa góp phần tạo nên sắc thái văn hóa địa phương và bản sắc quốc gia.

“Trong du lịch hiện đại, ẩm thực chính là một loại tài nguyên quan trọng, có khả năng tạo sức hút bền vững cho điểm đến” - PGS.TS Đặng Văn Bài nói.

Dẫn thống kê của Tổ chức Du lịch Thế giới, PGS.TS Đặng Văn Bài cho biết, có tới 81% du khách sẵn sàng chi tiền để thưởng thức văn hóa ẩm thực tại nơi họ đến. Con số này cho thấy, ẩm thực không chỉ mang giá trị tinh thần, mà còn là nguồn lực kinh tế trực tiếp, đóng góp vào phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Với những món ăn có chiều sâu lịch sử như Chả cá, khả năng kết hợp giữa thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm văn hóa càng trở nên rõ nét.

Mỗi lần thưởng thức chả cá không đơn thuần là một bữa ăn, mà là một trải nghiệm tổng hợp, nơi du khách tiếp cận đồng thời ẩm thực, lịch sử và nếp sống Hà Nội. Chính yếu tố trải nghiệm này đã giúp Chả cá giữ được sức sống lâu dài trong đời sống đô thị hiện đại, dù xung quanh không thiếu những biến đổi về khẩu vị và xu hướng tiêu dùng.

PGS.TS Đặng Văn Bài phát biểu tại buổi họp báo Lễ hội Văn hóa Ẩm thực 2025. Ảnh: Duy Khánh.

Trích dẫn
Trích dẫn 1

Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025 diễn ra từ 19 - 21/12, tại Công viên Thống Nhất, gồm các không gian giới thiệu ẩm thực Hà Nội, trong đó có gian hàng Chả cá, trà sen Tây Hồ, Phở... giúp du khách và nhân dân Thủ đô trải nghiệm được những món ngon đặc sắc, tôn vinh giá trị di sản ẩm thực truyền thống.

Acecook Việt Nam là đơn vị đồng hành chính thức về việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản ẩm thực Phở, phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội.

Nghệ nhân - linh hồn của di sản ẩm thực

Bên cạnh việc coi ẩm thực là tài nguyên du lịch, PGS.TS Đặng Văn Bài đặc biệt nhấn mạnh vai trò của nghệ nhân trong việc giữ gìn và phát huy di sản ẩm thực. “Nghệ nhân chính là người trực tiếp thực hành, sáng tạo, duy trì và truyền dạy những giá trị cốt lõi của di sản; không có họ, di sản ẩm thực chỉ còn lại công thức, thiếu đi linh hồn và sức sống” - Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia nói.

Việc tôn vinh nghệ nhân không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận đóng góp cá nhân, mà còn là điều kiện quan trọng để di sản tiếp tục được bảo tồn và phát triển bền vững trong đời sống hiện đại.

Trong bối cảnh đó, các lễ hội ẩm thực như Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Hà Nội 2025 được xem là không gian quan trọng để di sản được “kích hoạt”. Lễ hội không chỉ quảng bá món ăn, mà còn tạo điều kiện để nghệ nhân đứng ở vị trí trung tâm, trực tiếp kể câu chuyện về nghề, về lịch sử và về cách thức chế biến, từ đó kết nối với cộng đồng và thế hệ trẻ.

Theo PGS.TS Đặng Văn Bài, khi nghệ nhân được tôn vinh đúng vai trò, họ sẽ có thêm động lực để tiếp tục giữ nghề và truyền dạy cho thế hệ sau. Đây cũng là cách để ẩm thực truyền thống, trong đó có Chả cá, không chỉ được bảo tồn như một ký ức, mà trở thành một ngành kinh tế văn hóa thực thụ, đóng góp cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Trà sen và hành trình người trẻ làm sống lại di sản

Trà sen và hành trình người trẻ làm sống lại di sản

Mô hình “ba nhà”: Nhà nước - Doanh nghiệp - Cộng đồng mở lối để phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội

Mô hình “ba nhà”: Nhà nước - Doanh nghiệp - Cộng đồng mở lối để phát triển công nghiệp văn hóa Hà Nội

Những điểm độc đáo tại Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội năm 2025

Những điểm độc đáo tại Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội năm 2025

Dòng sự kiện:
Đọc nhiều
HỎI ĐÁP THÔNG MINH

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

  • Rất hay
  • Thích
  • Giải trí
  • Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

Đừng bỏ lỡ
Sức hút du lịch từ văn hóa cộng đồng

Sức hút du lịch từ văn hóa cộng đồng

21 Nov, 10:16 AM

Thời gian qua, người dân tại nhiều địa phương trên địa bàn Thủ đô ngày càng chú trọng khai thác các giá trị văn hóa trong đời sống thường ngày để phát triển du lịch. Đây là hướng đi góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa, tạo sinh kế và phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng ngay từ cơ sở.

Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026: Tôn vinh những dấu ấn tiên phong

Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026: Tôn vinh những dấu ấn tiên phong

18 Nov, 09:20 AM

Với chủ đề “The First Signature - Dấu ấn tiên phong”, Giải thưởng Du lịch Travel Awards 2026 chính thức được công bố ngày 17-11, hướng tới tôn vinh những điểm đến, doanh nghiệp và sản phẩm tạo nên trải nghiệm khác biệt, góp phần nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Gia tăng giá trị cho du lịch ẩm thực

Gia tăng giá trị cho du lịch ẩm thực

17 Nov, 08:49 AM

Ẩm thực từ lâu đã góp phần làm nên sức hấp dẫn của Hà Nội, không chỉ bởi những món ăn nổi tiếng, mà còn bởi văn hóa hàng quán, chợ truyền thống và nếp sống phố phường. Khi du khách có xu hướng tìm đến những trải nghiệm bản địa, thay vì chỉ ghé qua các điểm tham quan, lợi thế ấy mở ra thêm dư địa cho du lịch Thủ đô.

Du ngoạn chợ Đồng Xuân qua không gian nghệ thuật đa giác quan

Du ngoạn chợ Đồng Xuân qua không gian nghệ thuật đa giác quan

16 Nov, 08:35 AM

Từ tầng 1 sôi động với nhịp giao thương đến những không gian nghệ thuật trên các tầng cao và sân mái lần đầu mở cửa đón công chúng, tour trải nghiệm “Chạm Đồng Xuân” đưa du khách khám phá một diện mạo mới của ngôi chợ hơn một thế kỷ tuổi.

Trekking vùng bãi ven sông Hồng

Trekking vùng bãi ven sông Hồng

16 Nov, 08:22 AM

Không cần rời xa trung tâm thành phố, du khách vẫn có thể tìm thấy một Hà Nội xanh mát và bình yên trên những cung đường bờ vở sông Hồng. Từ việc khám phá hệ sinh thái bản địa, quan sát các loài chim đến trải nghiệm làm nông cùng người dân, hành trình trekking mở ra góc nhìn mới mẻ về thiên nhiên và cuộc sống ven sông.

Tin mới
VIDEO
Tin Tài Trợ