Đề xuất sửa luật để Hà Nội tăng quyền tự chủ, cơ chế đặc thù

Chủ động tham mưu, hoàn thiện cơ chế tài chính - ngân sách đặc thù

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng cho biết, trong suốt quá trình xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), Sở Tài chính đã trực tiếp tham mưu, đề xuất, nghiên cứu, tiếp thu và giải trình các cơ chế, chính sách liên quan đến tài chính - ngân sách và huy động nguồn lực cho phát triển Thủ đô.

Bên cạnh đó, Sở cũng tích cực tham gia góp ý đối với nhiều nội dung thuộc các nhóm chính sách khác như: đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách Nhà nước; liên kết, phát triển vùng; cơ chế thu nhập tăng thêm theo năng lực, hiệu quả công việc… Các ý kiến của Sở Tài chính được lãnh đạo UBND TP, các chuyên gia, sở, ngành đánh giá cao và tiếp thu đầy đủ trong Luật Thủ đô 2024.

Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua ngày 28/6/2024, gồm 7 chương, 54 điều, đã trao cho Hà Nội những cơ chế vượt trội, khả thi, tạo điều kiện giải quyết nhiều vấn đề cốt lõi trong quá trình phát triển. Trên cơ sở đó, TP đã chủ động xây dựng, ban hành các văn bản quy định chi tiết để tổ chức triển khai thi hành Luật.

Triển khai Luật Thủ đô 2024, Sở Tài chính đã tham mưu UBND TP trình HĐND TP ban hành 6 nghị quyết quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành Luật, có hiệu lực từ năm 2025.

Cụ thể gồm: Nghị quyết số 27/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc nhượng quyền khai thác, quản lý công trình kiến trúc có giá trị và công trình, hạng mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao thuộc phạm vi quản lý của TP Hà Nội; Nghị quyết số 28/2024/NQ-HĐND ngày 19/11/2024 quy định việc sử dụng tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết; Nghị quyết số 17/2025/NQ-HĐND ngày 09/7/2025 quy định về thu hút nhà đầu tư chiến lược; Nghị quyết số 31/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 quy định chi tiết trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án theo Luật Thủ đô; Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 quy định trình tự, thủ tục thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng các công trình tại bãi sông, bãi nổi; Nghị quyết số 30/2025/NQ-HĐND ngày 29/9/2025 phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hà Nội.

Hiện nay, Sở Tài chính tiếp tục tham mưu xây dựng 2 nghị quyết liên quan đến danh mục công trình hạ tầng văn hóa, thể thao được nhượng quyền khai thác và danh mục dự án trọng điểm của TP.

Song song với đó, Sở đã trình UBND TP ban hành 2 văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền UBND và đang tiếp tục tham mưu 3 quyết định quan trọng liên quan đến thu hút nhà đầu tư chiến lược và tổ chức, vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hà Nội.

Bảo đảm nguồn lực, tổ chức thực hiện thông suốt từ TP đến cơ sở

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng, cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý, Sở Tài chính đã tham mưu UBND TP chỉ đạo triển khai đồng bộ các nghị quyết, quyết định để các sở, ngành, địa phương kịp thời tổ chức thực hiện, bảo đảm tính thông suốt trong thực tiễn.

Đáng chú ý, Sở Tài chính đã tham mưu TP bố trí kinh phí để triển khai các chính sách lớn của Luật Thủ đô, trong đó có: Nghị quyết số 46/2024/NQ-HĐND ngày 10/12/2024 quy định chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức thuộc TP; Nghị quyết số 41/2025/NQ-HĐND về ủy quyền giải quyết thủ tục hành chính cấp xã, trên cơ sở đó Sở Tài chính đã rà soát, tổng hợp và bổ sung kinh phí cho các xã, phường theo Quyết định số 5545/QĐ-UBND ngày 11/11/2025; việc sử dụng nguồn cải cách tiền lương còn dư để bố trí kinh phí thực hiện các chính sách an sinh xã hội cho các quận, huyện cũ theo khoản 1 Điều 35 Luật Thủ đô.

Song song với công tác tổ chức thực hiện, Sở Tài chính đặc biệt chú trọng tuyên truyền, phổ biến Luật Thủ đô và các văn bản triển khai. Trong năm 2025, Sở đã tổ chức 6 lớp tập huấn phổ biến nghị quyết của HĐND TP với hơn 1.000 học viên, đồng thời trực tiếp chủ trì 5 lớp tập huấn chuyên sâu về tài chính - ngân sách, quản lý tài sản công với tổng số 1.030 học viên tham dự.

Bên cạnh đó, Sở Tài chính thiết lập các đầu mối hỗ trợ, giải đáp nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, giúp đội ngũ cán bộ, công chức nắm vững cơ chế quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công theo Luật Thủ đô.

Đề xuất tiếp tục sửa đổi Luật Thủ đô theo tầm nhìn dài hạn

Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Đỗ Thu Hằng cho rằng, đánh giá tổng thể, Luật Thủ đô 2024 được xác định là bước đột phá về khung pháp lý, với các cơ chế đặc thù về phân cấp, phân quyền sâu rộng cho Hà Nội trong nhiều lĩnh vực quan trọng. Các chính sách cụ thể hóa Luật đã được HĐND, UBND TP ban hành kịp thời, tạo hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi cho người dân, DN và các đơn vị thuộc TP.

Trong bối cảnh năm 2025, nhiều luật chuyên ngành được sửa đổi để triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời Quốc hội ban hành Nghị quyết số 258/2025/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù cho các dự án lớn trên địa bàn Thủ đô, Sở Tài chính cho rằng cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô để đáp ứng yêu cầu phát triển mới.

Theo đó, Sở Tài chính đề xuất một số định hướng lớn như: lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn đến 100 năm; thành lập trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do; tăng tỷ lệ phân bổ ngân sách và bổ sung các khoản thu để Thủ đô có nguồn lực tương xứng; mở rộng cơ chế xã hội hóa, hợp tác công - tư; tăng thẩm quyền quyết định đầu tư cho TP; đồng thời trao quyền chủ động trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và đầu tư công nghệ số theo cơ chế linh hoạt, hiệu quả.

Qua 1 năm triển khai, vai trò của Sở Tài chính Hà Nội trong việc cụ thể hóa và đưa Luật Thủ đô vào cuộc sống tiếp tục được khẳng định, góp phần quan trọng tạo nền tảng tài chính - ngân sách cho Thủ đô phát triển đúng vị thế, vai trò trung tâm của cả nước.

Trong khi đó, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho biết, TP Hà Nội kiến nghị, đề xuất T.Ư tiếp tục ủng hộ sửa đổi, bổ sung Luật Thủ đô theo hướng phân quyền, phân cấp, ủy quyền mạnh mẽ; cơ chế đặc thù vượt trội về quản lý tài chính công, định chế đất đai, quy trình đầu tư dự án quy mô cực lớn; cho phép thí điểm khu thương mại tự do gắn với sân bay và đường sắt quốc tế nhằm tạo bệ phóng thu hút tập đoàn công nghệ toàn cầu, hình thành Trung tâm tài chính quốc tế gắn không gian sông Hồng...