Dự thảo Thông tư 29 sửa đổi: Bảo đảm minh bạch, nâng cao chất lượng giáo dục

Cố định đối tượng nhưng linh hoạt thời lượng 

Thông tư 29 số 29/2024/TT-BGDĐT ngày 30/12/2024 quy định về dạy thêm, học thêm (Thông tư 29) được ban hành với mục tiêu lập lại trật tự trong hoạt động dạy thêm, học thêm, khắc phục tình trạng dạy thêm tràn lan, ép buộc học sinh, gây bức xúc trong xã hội. Tuy nhiên, sau một thời gian triển khai, thực tiễn đặt ra nhiều vấn đề cần điều chỉnh cho phù hợp hơn với điều kiện tổ chức dạy học tại các nhà trường, đặc biệt ở bậc THCS và THPT.

Theo Thông tư 29 hiện hành, việc dạy thêm trong nhà trường (không thu tiền) chỉ được tổ chức cho 3 nhóm đối tượng: học sinh có kết quả học tập môn học cuối học kỳ liền kề ở mức chưa đạt; học sinh được bồi dưỡng học sinh giỏi; học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh, ôn thi tốt nghiệp theo kế hoạch giáo dục của nhà trường. Mỗi môn học chỉ được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần.

Dự thảo thông tư sửa đổi không thay đổi các nhóm đối tượng này nhưng có điểm mới đáng chú ý, đó là trao quyền chủ động cho hiệu trưởng trong việc đề xuất tăng thời lượng dạy thêm, trên cơ sở nhu cầu thực tế của học sinh, điều kiện tổ chức dạy học của nhà trường và đề nghị của giáo viên, phụ huynh, học sinh.

Việc tăng thời lượng không mang tính mặc định mà phải được xem xét, quyết định đúng thẩm quyền; hiệu trưởng chịu trách nhiệm giải trình đầy đủ về sự cần thiết, tính hợp lý, minh bạch và hiệu quả. Đồng thời, yêu cầu xuyên suốt là không để xảy ra tình trạng biến tướng dạy thêm, học thêm hay lợi dụng việc ôn tập để gây áp lực cho học sinh.

Nhiều cán bộ quản lý giáo dục cho rằng, quy định mới mang tính “cởi trói” cần thiết. Trước đây, với những học sinh học lực yếu hoặc học sinh cuối cấp, việc ôn tập quá 2 tiết/tuần, kể cả miễn phí, cũng không được phép, khiến nhà trường gặp khó trong việc tổ chức hỗ trợ học sinh một cách bài bản.

“Dự thảo tạo hành lang pháp lý để nhà trường chủ động hơn. Hiệu quả ôn tập không chỉ phụ thuộc vào số tiết, nhưng trong nhiều trường hợp, 2 tiết/tuần là chưa đủ, nhất là với học sinh cuối cấp,” hiệu trưởng một trường THPT tại Hà Nội chia sẻ.

Tuy vậy, trên thực tế, việc tăng thời lượng vẫn gặp không ít rào cản. Do hạn hẹp về kinh phí chi trả giáo viên nên nhiều trường cho biết, tới đây, khi Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 29 có hiệu lực thì trường vẫn giữ nguyên mức 2 tiết/tuần, nhưng sẽ áp dụng linh hoạt các hình thức học tập khác, như: giao bài tập trực tuyến, trao đổi online, tăng cường tự học có hướng dẫn…, để hỗ trợ học sinh mà không làm phát sinh chi phí.

Siết trách nhiệm, tăng giám sát

Ngoài việc bổ sung, sửa đổi các quy định đã nêu, dự thảo Thông tư sửa đổi Thông tư 29 cũng bổ sung nhiều nội dung nhằm tăng cường quản lý, giám sát hoạt động dạy thêm, học thêm, nhất là dạy thêm ngoài nhà trường.

Dự thảo quy định: giáo viên khi tham gia dạy thêm ngoài nhà trường phải báo cáo rõ mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh cơ sở dạy thêm. Quy định này nhằm minh bạch hóa hoạt động dạy thêm, phòng ngừa xung đột lợi ích, tránh tình trạng lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc người thân để chi phối hoạt động dạy thêm, phù hợp với tinh thần của Luật Phòng, chống tham nhũng.

Bộ GD&ĐT khẳng định, việc báo cáo không làm phát sinh thủ tục hành chính, không thay thế giấy phép kinh doanh và không phải là điều kiện xin phép để giáo viên được dạy thêm. Đây là biện pháp quản lý mang tính phòng ngừa, nâng cao trách nhiệm giải trình của nhà giáo.

Theo ghi nhận tại nhiều cơ sở giáo dục, quy định về dạy thêm, học thêm đã được quán triệt nghiêm túc. Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, họp hội đồng sư phạm, lãnh đạo nhà trường đều nhấn mạnh yêu cầu giáo viên có tham gia hoạt động này phải báo cáo trung thực; nếu vi phạm sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm theo quy định pháp luật. Đánh giá chung, việc chấp hành tại các trường diễn ra khá nghiêm túc, nề nếp.

Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung quy định về việc thiết lập và công khai đường dây nóng tiếp nhận phản ánh liên quan đến dạy thêm, học thêm ở tất cả các cấp quản lý, từ cơ sở giáo dục, UBND cấp xã đến sở GD&ĐT. Dự thảo nhấn mạnh: hiệu trưởng các nhà trường phải công khai số điện thoại đường dây nóng trên website hoặc niêm yết tại trường để tiếp nhận, xử lý kịp thời các kiến nghị, phản ánh.

Giải pháp này được đánh giá là cần thiết nhằm phát huy vai trò giám sát của xã hội, giúp phát hiện sớm và xử lý kịp thời các hành vi dạy thêm trái quy định, ép buộc học sinh, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người học.

Xuyên suốt dự thảo sửa đổi Thông tư 29 là quan điểm nhất quán: không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng; không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của học sinh và quyền dạy học của nhà giáo theo quy định của pháp luật. Trọng tâm của việc sửa đổi là tăng cường quản lý, phòng ngừa vi phạm, đưa hoạt động dạy thêm, học thêm vào khuôn khổ minh bạch, lành mạnh.

Bộ GD&ĐT khẳng định: dạy thêm, học thêm là hoạt động liên quan đến nhiều lĩnh vực pháp luật như giáo dục, viên chức, phòng chống tham nhũng, quản lý tài chính, an ninh trật tự và quyền lợi người học; không phải là dịch vụ kinh doanh có điều kiện. Do đó, việc quản lý cần được thực hiện đồng bộ, tổng thể, phù hợp với thực tiễn.

Dự thảo cũng gắn chặt hoạt động dạy thêm với chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ và những điều nhà giáo không được làm theo Luật Nhà giáo, qua đó nhấn mạnh vai trò nêu gương, trách nhiệm xã hội của giáo viên.

Dư luận cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung Thông tư 29 là bước đi cần thiết, thể hiện nỗ lực của Bộ GD&ĐT trong việc lắng nghe thực tiễn, điều chỉnh chính sách kịp thời. Nếu được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, thông tư sửa đổi sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn cho nhà trường, bảo đảm quyền lợi học sinh, đồng thời từng bước chấn chỉnh hoạt động dạy thêm, học thêm theo hướng minh bạch, hiệu quả và nhân văn.