EU siết hoạt động của giới ngoại giao Nga

Các chính phủ EU đã nhất trí hạn chế việc đi lại của các nhà ngoại giao Nga, nhằm đối phó với khả năng gia tăng các vụ phá hoại mà các cơ quan tình báo cho là do gián điệp Nga hoạt động dưới vỏ bọc ngoại giao. 

Theo quy định mới, các nhà ngoại giao Nga được cử tới các thủ đô EU sẽ phải thông báo kế hoạch di chuyển cho chính quyền sở tại trước khi vượt ra ngoài biên giới của quốc gia nơi họ được bổ nhiệm.

Động thái này, do Cộng hòa Séc khởi xướng, là một phần của gói trừng phạt mới mà Brussels đang xây dựng để đáp trả chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga vào Ukraine. Gói trừng phạt này cần được tất cả các nước thành viên thông qua. Hungary, quốc gia cuối cùng phản đối biện pháp này, đã rút lại quyền phủ quyết, FT dẫn hai nguồn thạo tin cho biết.

Tuy nhiên, việc chính thức thông qua có thể bị trì hoãn do tranh cãi về đề xuất của Áo, nhằm bổ sung điều khoản dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với tài sản của tỷ phú Nga Oleg Deripaska, để bồi thường cho ngân hàng Raiffeisen của Áo vì các khoản thiệt hại mà ngân hàng này phải trả tại Nga.

Theo các quan chức EU, đại sứ của ít nhất 12 thủ đô các quốc gia thành viên tuần trước khẳng định khó có thể ủng hộ gói trừng phạt nếu đề xuất của Áo được đưa vào. Các cuộc đàm phán tiếp theo sẽ diễn ra vào ngày 8/10. 

Các cơ quan tình báo EU cho biết, gián điệp Nga thường cải trang thành nhà ngoại giao để điều hành mạng lưới hoặc tiến hành các hoạt động bên ngoài quốc gia nơi họ được cử tới, nhằm tránh sự giám sát của cơ quan phản gián.

“Một người được bổ nhiệm ở một địa điểm, nhưng lại làm việc ở địa điểm khác,” một nhà ngoại giao cấp cao của EU cho biết, trích dẫn các báo cáo tình báo.

Đặc biệt, Chính phủ Séc đã vận động việc thông qua các biện pháp hạn chế này từ tháng 5/2024. Prague đã cấm một số nhà ngoại giao Nga bị nghi hỗ trợ hoạt động tình báo, bên cạnh đó vẫn còn hàng trăm người được cấp phép làm việc tại quốc gia láng giềng Áo, từ đó họ có thể hợp pháp vượt qua biên giới sang Cộng hòa Séc.

Bộ trưởng Ngoại giao Séc Jan Lipavský cho biết các hạn chế này là cần thiết để khôi phục tính tương hỗ.

Năm 2014, Cộng hòa Séc từng phải hứng chịu một trong những vụ tấn công phá hoại tồi tệ nhất nghi liên quan tới Nga tiến hành trên lãnh thổ EU, khi các vụ nổ tại kho đạn dược ở Vrbětice khiến hai người thiệt mạng. Prague quy trách nhiệm cho các đặc vụ thuộc Cơ quan Tình báo Quân sự Nga (GRU).