Gọi vốn đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Sự kiện do Cục Phát triển Khoa học (Bộ Khoa học và Công nghệ) và UBND TP Hà Nội tổ chức, Quỹ Đầu tư Khởi nghiệp Quốc gia Việt Nam (VNSIF) và các đơn vị liên quan thực hiện trong khuôn khổ Techfest Việt Nam 2025.

Định vị Việt Nam là trung tâm khởi nghiệp khu vực Đông Nam Á

Diễn đàn nhằm xây dựng và chia sẻ tầm nhìn chiến lược cho hệ sinh thái startup sáng tạo Việt Nam 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tập trung vào việc thúc đẩy hợp tác quốc tế trong đầu tư mạo hiểm (venture capital - VC). Cũng như kết nối các nhà đầu tư quốc tế, quỹ VC, startup... để tạo ra các giải pháp cụ thể, thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên như AI, Blockchain, Robot, IoT, bản sao số, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao và ESG (môi trường - xã hội - quản trị).

Mục đích, tăng cường kết nối quốc tế nhằm học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình thành công, qua đó nâng cao năng lực vận hành và thu hút VC cho doanh nghiệp startup Việt Nam; thúc đẩy dòng vốn đầu tư mạo hiểm chất lượng cao vào các lĩnh vực công nghệ, góp phần tạo việc làm có giá trị gia tăng, thúc đẩy xuất khẩu công nghệ; hỗ trợ thực hiện các chiến lược và chương trình quốc gia, bao gồm Chương trình 844/QĐ-TTg và các mục tiêu phát triển kinh tế số theo Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cũng như định vị Việt Nam là trung tâm khởi nghiệp khu vực Đông Nam Á.

Ông Nguyễn Quang Huy - Phó Chủ tịch Hiệp hội Khởi nghiệp Quốc gia, Chủ tịch VNSIF cho hay, trụ cột quan trọng nhất trong phát triển nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới, kỷ nguyên vươn mình trong thế giới AI đó là đề xuất các sáng kiến và giải pháp có thể thúc đẩy về phát triển đầu tư mạo hiểm cho startup đổi mới sáng tạo và đầu tư cho khoa học và công nghệ đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Thứ nhất, Nghị định 38 đầu tư cho khởi nghiệp sáng tạo thì sau 7 năm thực hiện hiện nay có khoảng hơn 100 quỹ đầu tư được thành lập. Tuy nhiên, khoảng 6 năm thì nguồn vốn huy động trong các quỹ chỉ mới được hơn 200 tỷ đồng trên vốn điều lệ.

Vì vậy ngày 13/5/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 264/NĐ-CP đầu tư mạo hiểm cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là một bước đột phá về chính sách, lần đầu tiên quỹ đầu tư mạo hiểm xác định vai trò trở thành cầu nối thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, cũng như là khoa học và công nghệ. Nhà nước cho phép quỹ T.Ư đại diện là Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ đóng góp vào quỹ một lần từ 500 triệu - 2000 tỷ đồng. Độ trễ về mặt thời gian kéo dài đầu tư từ 7 - 10 năm và có thể là gặp khó khăn hay là lỗ không quá 50%. 

Thứ hai, sau khi sáp nhập lại các tỉnh thành, với 34 đơn vị hành chính đều được trích lại từ ngân sách của địa phương hàng năm để đầu tư cho phát triển khoa học và công nghệ đổi mới sáng tạo. Các doanh nghiệp cũng được trích lập lên đến 20% số thuế phải nộp. Đơn cử, trước đây một năm doanh nghiệp phải nộp 100 tỷ đồng tiền thuế, doanh nghiệp đó sẽ được trích lập 20%, nghĩa là có 20 tỷ đồng để đầu tư cho khoa học công nghệ đổi mới sáng tạo, cũng như tham gia sáng lập thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm và đầu tư cho đổi mới sáng tạo.

"Đây là những điểm mới, cơ hội cho doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư nước ngoài, nhóm kiều bào có thể cùng với trong nước tham gia để thành lập các cái quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam cho giai đoạn mới" - ông Nguyễn Quang Huy nói. Đồng thời cho rằng, các doanh nhân, doanh nghiệp đang có nhu cầu gọi vốn đầu tư sẽ được kết nối 1 - 1 với các quỹ đầu tư trong và ngoài nước.

Hút nguồn lực từ kiều bào và quốc tế  

Hiện kiều bào người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là nguồn lực về tài chính mà còn là nguồn lực về công nghệ, là cầu nối quan trọng đưa doanh nghiệp Việt Nam ra thế giới. Đưa ra quan điểm của mình, theo PGS.TS Nguyễn Lân Trung - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hội Liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài (ALOV), thời gian qua, nền tảng cực kỳ quan trọng, định hướng chiến lược phát triển mới các lĩnh vực khoa học, kinh tế và hội nhập quốc tế với Nghị quyết 57-NQ/TW đột phá khoa học công nghệ. 

Rồi Nghị quyết 68-NQ/TW lần đầu công nhận kinh tế tư nhân là trụ cột quan trọng nhất của nền kinh tế thị trường. Sự phát triển của kinh tế đất nước coi hàng triệu doanh nhân là lực lượng trọng tâm khi Nhà nước cởi mở với tư duy mới, chắp cánh cho kinh tế tư nhân cất cánh.

Còn Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế cũng được coi là một bước đột phá với rất nhiều cơ chế, hệ thống các giải pháp mới để Việt Nam mở cửa một cách toàn diện, đưa quốc tế vào với Việt Nam. Trong đó, có dòng vốn đầu tư mạo hiểm chất lượng cao vào các lĩnh vực công nghệ cho startup đổi mới sáng tạo...

"Chưa bao giờ những giải pháp, việc ký kết mà giữa các quốc gia với Việt Nam là đối tác chiến lược toàn diện nhiều như vậy. Đấy là những cái mà cái đột phá, không chỉ tạo động lực to lớn trong nước mà còn tác động sâu rộng đến cái cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài" - ông Lân Trung chỉ ra.

Hiện có khoảng 6,5 triệu người Việt Nam đang sống và định cư ở 130 quốc gia và vùng lãnh thổ. Thống kê chưa đầy đủ Việt Nam có trên 500.000 trí thức, các doanh nhân có trình độ đại học trở lên... Trong số đó, giữ nhiều vị trí quan trọng trong nghiên cứu khoa học và thị trường kinh tế thương mại. Đây là một lực lượng bên ngoài nên coi như là một nội lực của đất nước trong bối cảnh đổi mới, hội nhập của Việt Nam.

Thời gian tới, Hội đặc biệt quan tâm kết nối về khoa học công nghệ và đầu tư của kiều bào và trong nước. Mới đây, Hội đã thành lập Diễn đàn Hỗ trợ đầu tư cho người Việt Nam ở nước ngoài (Vietinvest) nhằm tạo những điều kiện thông thoáng, kết nối thuận lợi nhất cho kiều bào đầu tư công nghệ, vốn về trong nước để phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tại sự kiện, lễ ký kết các MOU hợp tác chiến lược giữa các quỹ quốc tế với VNSIF và các đối tác.