Hà Nội: hình thành đô thị nén gắn hệ thống giao thông công cộng tại xã Vĩnh Thanh

 Mở không gian phát triển phía Bắc

Tại buổi lễ công bố, ông Bùi Văn Bắc - Chánh Văn phòng Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, khu đất được điều chỉnh cục bộ quy hoạch nằm trên địa bàn xã Vĩnh Thanh, có vị trí chiến lược khi tiếp giáp hàng loạt trục giao thông huyết mạch của Thủ đô. Phía Bắc khu đất giáp đường Hoàng Sa (Quốc lộ 5 kéo dài), phía Tây giáp trục Võ Văn Kiệt (Bắc Thăng Long - Nội Bài), phía Nam giáp tuyến Bắc Thăng Long - Hải Bối và phía Đông là tuyến đường quy hoạch mặt cắt 40m dọc tuyến đường sắt Ngọc Hồi - Bắc Hồng.

Với tổng diện tích nghiên cứu khoảng 43,89ha, khu vực này trước đây chủ yếu được xác định là đất công cộng, cây xanh, mặt nước và hạ tầng kỹ thuật, chưa bố trí dân số. Việc điều chỉnh cục bộ lần này cho phép hình thành một khu đô thị mới với quy mô dân số khoảng 18.000 người, đồng thời tái cấu trúc mạnh mẽ cơ cấu sử dụng đất theo định hướng phát triển đô thị hiện đại, nén và thông minh.

Mục tiêu lớn nhất của việc điều chỉnh là triển khai cụ thể hóa Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trên cơ sở đó, khu vực IV.8.1 được định hướng trở thành một khu đô thị tập trung, hỗn hợp, gắn kết chặt chẽ với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, đặc biệt là các tuyến đường sắt đô thị.

Không chỉ nhằm bổ sung quỹ đất phát triển đô thị, đồ án còn được kỳ vọng góp phần giãn dân khu vực nội đô, giảm áp lực hạ tầng cho khu vực trung tâm lịch sử, đồng thời tạo động lực phát triển mới cho phía Bắc thành phố – khu vực đang được xác định là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của Hà Nội trong giai đoạn tới.

Cùng với tổ chức không gian kiến trúc, đồ án điều chỉnh cũng dành dung lượng lớn cho việc tổ chức hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Các trục giao thông đô thị hiện hữu xung quanh khu đất như Võ Văn Kiệt, Hoàng Sa tiếp tục được giữ nguyên theo quy hoạch phân khu N4, đóng vai trò là khung kết nối chính của khu vực.

Bên trong khu đô thị, mạng lưới đường giao thông phân khu vực và nội bộ sẽ được xác định cụ thể ở giai đoạn lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, đảm bảo tỷ lệ đất giao thông và mật độ mạng lưới theo quy chuẩn. Đáng chú ý, đồ án nhấn mạnh ưu tiên tổ chức giao thông công cộng, hình thành các quảng trường, bãi đỗ xe trung chuyển và không gian công cộng gắn với các nhà ga đường sắt đô thị.

Về bãi đỗ xe, khu vực được bố trí hai ô đất bãi đỗ xe tập trung với tổng diện tích khoảng 0,52ha; đồng thời nghiên cứu xây dựng các gara nhiều tầng, ngầm và nổi trong giai đoạn tiếp theo để đáp ứng nhu cầu đỗ xe ngày càng tăng.

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khác như cấp nước, cấp điện, viễn thông, thoát nước thải, xử lý rác thải đều được tính toán đồng bộ theo quy mô dân số dự kiến. Đặc biệt, trạm bơm nước thải số 20 ở phía Đông Nam khu đất sẽ được nâng công suất nhằm đảm bảo khả năng thoát nước cho toàn khu, đấu nối với nhà máy xử lý nước thải tập trung Bắc Thăng Long.

Đô thị nén, TOD bên trục giao thông chiến lược

Ủy viên ban Thường vụ, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thanh Nguyễn Thế Hưng chia sẻ, đồ án điều chỉnh sẽ định hướng tổ chức không gian đô thị theo mô hình TOD (Transit Oriented Development – phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Cụ thể, khu vực phía Bắc ô quy hoạch IV.8.1 sẽ được phát triển theo mô hình đô thị nén, gắn với các nhà ga đường sắt đô thị số 4 và số 6, tập trung các công trình thương mại – dịch vụ, công cộng đô thị và nhà ở hỗn hợp cao tầng.

Việc bố trí các tổ hợp cao tầng tại khu vực này không chỉ nhằm tận dụng tối đa lợi thế vị trí giao thông, mà còn tạo nên các điểm nhấn kiến trúc hiện đại tại cửa ngõ Bắc Thủ đô, góp phần định hình hình ảnh đô thị mới theo hướng văn minh, năng động. Theo định hướng quy hoạch, các công trình cao tầng sẽ được thiết kế với hình thức kiến trúc hiện đại, hài hòa với cảnh quan cây xanh và hồ nước trung tâm.

Ngược lại, khu vực phía Nam ô quy hoạch được định hướng phát triển theo mô hình sinh thái, thấp tầng, với các nhóm nhà ở có mật độ xây dựng thấp hơn, gắn kết chặt chẽ với hệ thống công viên cây xanh và hồ điều hòa. Sự phân hóa rõ ràng này nhằm đảm bảo cân bằng giữa phát triển đô thị nén và không gian sống chất lượng cao, tạo môi trường sống đa dạng cho cư dân tương lai.

Bên cạnh đó, quỹ đất dành cho trường học liên cấp, trường mầm non, công trình công cộng đơn vị ở, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật cũng được tính toán đầy đủ, đảm bảo các chỉ tiêu hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng.

Một điểm mới đáng chú ý là định hướng phát triển không gian xây dựng ngầm. Theo đó, các công trình công cộng đô thị, nhà ở hỗn hợp sẽ bố trí các chức năng thương mại, dịch vụ, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật dưới lòng đất, góp phần tiết kiệm quỹ đất mặt đất, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng không gian đô thị.

Việc hình thành một khu đô thị hiện đại tại xã Vĩnh Thanh, nếu được triển khai đúng định hướng, có thể trở thành mô hình tham chiếu cho các khu vực phát triển mới khác của Thủ đô, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Hà Nội xanh – thông minh – bền vững trong những thập niên tới.