Hà Nội: Xây dựng chính quyền phục vụ từ những việc làm thiết thực

Sự hài lòng được đo bằng kết quả thực tiễn

Một trong những nội dung mang tính đột phá trong Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng là đổi mới phương thức lãnh đạo theo hướng thực chất, hiệu quả, gắn chặt với kết quả thực tiễn. Điều đó đặt ra yêu cầu không chỉ dừng ở việc ban hành chủ trương đúng mà quan trọng hơn là tổ chức thực hiện để những định hướng lớn thực sự tạo ra chuyển biến trong đời sống xã hội.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, thành phố Hà Nội đang cụ thể hóa chủ trương từ chính những công việc gần gũi nhất với người dân. Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy công quyền nhìn công việc từ nhu cầu chính đáng của người dân để tạo nên sự chuyển động. Trước hết bắt đầu từ việc thay đổi cách nhìn về đối tượng phục vụ. Nếu tư duy quản lý truyền thống đặt trọng tâm vào việc tiếp nhận, kiểm soát và giải quyết hồ sơ thì tư duy phục vụ đòi hỏi chính quyền phải chủ động hơn, nhận diện nhu cầu, tháo gỡ trở ngại và tìm cách đưa dịch vụ đến gần người dân nhất.

Tại xã Thuận An, cách làm được thể hiện bằng việc cán bộ không chờ người dân đến trụ sở mà chủ động đến tận nhà hỗ trợ người cao tuổi, người khuyết tật hoặc những trường hợp gặp khó khăn trong đi lại khi có nhu cầu thực hiện thủ tục hành chính. Câu chuyện của ông Lê Văn Tiền ở thôn Đổng Xuyên là một ví dụ. Sau một lần bị tai biến, sức khỏe giảm sút, việc đi lại trở nên khó khăn. Khi ông cần thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký để ủy quyền nhận lương hưu, cán bộ Tổ Hành chính công xung kích xã Thuận An đã mang biểu mẫu, thiết bị đến tận nhà trực tiếp hướng dẫn và hỗ trợ ông hoàn tất thủ tục.

Trong khi đó, tại phường Kim Liên, chuyển đổi số được đưa xuống các khu dân cư. Toàn phường có 29 tổ dân phố được triển khai nhóm dân cư số thông qua Viettel Tammi tích hợp với iHanoi; 29 nhóm trò chuyện cộng đồng và mã QR được thiết lập, với khoảng 1.000 người dân tham gia. Các nhóm này hỗ trợ trao đổi, cung cấp thông tin, tiếp nhận phản ánh và phục vụ công tác quản lý. Đáng chú ý, phường đã bố trí kinh phí cho 22/22 nhiệm vụ chuyển đổi số năm 2026…

Những cách làm ở cơ sở không phải những điểm sáng đơn lẻ mà đang nằm trong một quá trình cải cách có quy mô rộng khắp. Hiện thành phố công khai 1.941 TTHC, trong đó 1.133 thủ tục đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình (58,37%). Thành phố đã phê duyệt phương án tái cấu trúc cho 1.309 TTHC, chuyển mạnh từ mô hình “cung cấp giấy tờ” sang “khai thác dữ liệu số”; 100% thủ tục hành chính được công bố hiện nay đã được thực hiện theo phương thức không phụ thuộc vào địa giới hành chính.

Khi chính quyền thực sự đồng hành

Nếu cải cách thủ tục hành chính làm thay đổi cách chính quyền phục vụ người dân thì ở một tầng sâu hơn, đổi mới tư duy quản trị còn thể hiện ở khả năng khơi thông nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để người dân và doanh nghiệp tự phát triển. Chương trình “Hà Nội Vươn Mình” do Sở Công Thương Hà Nội công bố, hướng đến triển khai mô hình “xã, phường thương mại điện tử” trên địa bàn 126 xã, phường của Thủ đô là một minh chứng. Mục tiêu đưa hoạt động kinh doanh lên môi trường số, cùng với đó là thông qua công nghệ mở thêm thị trường, nâng năng lực kinh doanh và tạo cơ hội mới cho những chủ thể kinh tế ở cơ sở.

Điều đáng chú ý là cùng một tinh thần đổi mới nhưng mỗi địa phương có thể lựa chọn một cách làm khác nhau. Chính quyền không áp đặt một khuôn mẫu đồng nhất mà tìm cách tạo ra công cụ phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế. Đây chính là biểu hiện của tư duy quản trị linh hoạt, lấy hiệu quả thực tiễn làm điểm quy chiếu.

Điển hình tại xã Phượng Dực, mô hình được thử nghiệm từ tháng 6-2026 với chương trình “Phượng Dực Vươn Mình”. Gần 70 nhà bán hàng được đào tạo về kinh doanh trên TikTok Shop. Trong số đó, Mây Tre An Phú, cơ sở sản xuất và kinh doanh sản phẩm thủ công từ cỏ tế đặc trưng của địa phương đã bán gần 22.000 sản phẩm chỉ trong 3 tháng trên TikTok Shop.

Tương tự, tại phường Kim Liên, tư duy phục vụ được mở rộng sang hỗ trợ phát triển kinh tế số, tạo thêm cơ hội cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Trực tiếp có mặt trong phiên livestream cùng với doanh nghiệp trong chiến dịch 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số, lãnh đạo phường Kim Liên giới thiệu từng sản phẩm đến hàng ngàn người xem trong mỗi phiên live.

Từ cách tiếp cận đó, phường duy trì kế hoạch, kịch bản livestream hằng tuần; lựa chọn sản phẩm phù hợp và hỗ trợ hộ kinh doanh, doanh nghiệp quảng bá, mở rộng hoạt động kinh doanh. Việc lãnh đạo phường trực tiếp tham gia được xác định là một minh chứng cho sự đồng hành với người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp, qua đó làm cho mối quan hệ giữa chính quyền với các chủ thể kinh tế gần gũi hơn.

Hiệu quả bước đầu của cách làm này được thể hiện qua lượng người quan tâm. Phiên livestream đầu tiên ghi nhận khoảng 31.000 lượt xem và theo dõi tại thời điểm thống kê; những phiên gần đây thường đạt từ 1.000 - 3.000 lượt xem, tương tác. Đồng thời, toàn phường có 4.008 hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa, thuộc diện hỗ trợ, gồm 1.455 hộ kinh doanh và 2.553 doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến thời điểm này, 985 trường hợp đã được hỗ trợ, tương đương 30% tổng số hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Ông Võ Kim Cự, Chủ tịch Tập đoàn Y Dược Sâm Ngọc Linh Việt Nam đánh giá cao việc phường Kim Liên chủ động kết nối với cộng đồng doanh nghiệp và các thành phần kinh tế. Theo ông, việc chính quyền tổ chức gặp gỡ, kết nối doanh nghiệp với khu dân cư, hộ kinh doanh và các đơn vị trên địa bàn vừa mở thêm cơ hội hợp tác, vừa giúp chính quyền nắm bắt sát hơn nhu cầu thực tế của hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Có thể thấy, một chính quyền phục vụ không phải là chính quyền làm thay người dân, càng không phải là bộ máy chỉ giải quyết công việc khi có yêu cầu. Đó phải là chính quyền biết lắng nghe, chủ động nhận diện nhu cầu, tìm cách tháo gỡ điểm nghẽn và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp. Vì thế, chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ” không đơn thuần là thay đổi cách nói mà đó là sự chuyển biến về tư duy quản trị và phương thức hành động. Khi sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp trở thành một trong những thước đo quan trọng của chất lượng chính quyền, mỗi cán bộ, công chức cũng đứng trước yêu cầu mới khi không chỉ hoàn thành phần việc của mình mà phải góp phần tạo ra kết quả tốt hơn cho người dân, doanh nghiệp.