Hoàn thiện Luật Tiết kiệm, chống lãng phí trong thời kỳ chuyển đổi số

Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số

Thảo luận tại tổ, đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi cho rằng, việc sửa đổi Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là cần thiết, nhằm khắc phục những hạn chế, bất cập đã được chỉ ra trong giám sát của Quốc hội giai đoạn 2016-2021 và Nghị quyết số 74/2022/QH15. Dự án Luật có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn để Quốc hội xem xét.

Đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi đề nghị Ban soạn thảo rà soát kỹ hơn để thể chế hóa Nghị quyết số 39-NQ/TW về nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng và phát huy các nguồn lực kinh tế, đồng thời mở rộng phạm vi quy định về tiết kiệm, chống lãng phí trong cả khu vực tư và công.

Đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị làm rõ vai trò chuyển đổi số như công cụ đột phá, bổ sung điều khoản riêng về ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong tiết kiệm, chống lãng phí. Cụ thể hóa trách nhiệm xây dựng, kết nối và chuẩn hóa dữ liệu tại Cơ sở dữ liệu quốc gia.

Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng AI, Big Data vào thanh tra, kiểm toán, giám sát trực tuyến, cảnh báo sớm các rủi ro lãng phí. Khuyến khích đổi mới sáng tạo, tạo cơ chế sandbox cho các mô hình công nghệ mới. Nâng cao năng lực số cho cán bộ, công chức trực tiếp quản lý, giám sát nguồn lực.

"Việc lồng ghép mạnh mẽ chuyển đổi số sẽ tạo ra một cuộc cách mạng thực sự trong quản lý, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước” - đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi nêu quan điểm.

Xây dựng văn hóa tiết kiệm và cơ chế thưởng

Phát biểu thảo luận tại tổ, đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn cho rằng, tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ là yêu cầu quản trị công mà còn là giá trị văn hóa quốc gia. Lãng phí không chỉ nằm ở tiền bạc, tài sản hữu hình, mà còn là lãng phí dữ liệu công, nguồn lực số, cơ hội sáng tạo và chất xám.

Đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn đồng tình với việc xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí (Điều 9) và đề nghị làm rõ hành vi gây lãng phí dữ liệu công, nguồn lực thông tin (Điều 3), bảo vệ người dám đổi mới sáng tạo, bảo mật thông tin tố giác và trách nhiệm xử lý các hành vi lãng phí (Điều 7). "Nếu không bảo vệ người đổi mới, sẽ lãng phí cơ hội phát triển, trí tuệ và tương lai quốc gia" - đại biểu Quốc hội Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm.

Tham gia thảo luận, đại biểu Quốc hội Trương Xuân Cừ đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật, không chỉ tập trung vào khu vực Nhà nước mà còn áp dụng với doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân.

Đại biểu nhấn mạnh việc xây dựng bộ tiêu chí định lượng để đánh giá hiệu quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đồng thời kiến nghị xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia được cập nhật thường xuyên, liên thông giữa các bộ, ngành, địa phương.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Lê Quân bổ sung, cần có cơ chế thưởng, khuyến khích vật chất để tạo động lực thực hành tiết kiệm, đặc biệt tại các đơn vị sự nghiệp công lập. “Thực hành tiết kiệm không chỉ là hạn chế chi tiêu mà là sử dụng hiệu quả, mang lại lợi ích cụ thể cho tổ chức và cá nhân. Đồng thời, cần mở rộng tư duy tiết kiệm theo hướng tăng hiệu quả thu hợp pháp, bền vững, không chỉ tập trung giảm chi" - đại biểu Quốc hội Lê Quân nhấn mạnh.