Khí đốt EU chạm đáy, giá leo thang giữa mùa Đông khắc nghiệt

Lượng khí đốt dự trữ của Liên minh châu Âu (EU) đang giảm xuống mức thấp nhất theo Mùa kể từ trước cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi châu lục bước vào mùa Đông với mức dự trữ thấp hơn bình thường và thời tiết lạnh giá kéo dài làm gia tăng nhanh tốc độ tiêu thụ. Thực trạng này làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn cung, đồng thời đẩy giá khí đốt tăng mạnh nhất trong hơn hai năm qua.

Trong tuần này, giá khí đốt chuẩn TTF của châu Âu đã tăng vọt lên 42,60 euro mỗi megawatt giờ, mức cao nhất trong mười tháng. Đà tăng phản ánh không chỉ tình trạng rút kho nhanh trong nội khối mà còn chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài. Những cơn bão Mùa Đông dữ dội tại Mỹ đã làm gián đoạn thị trường khí đốt nội địa, ảnh hưởng đến nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng LNG xuất khẩu. Điều này khiến giá khí đốt tại châu Âu chịu áp lực tăng mạnh hơn, trong bối cảnh EU ngày càng phụ thuộc vào LNG vận chuyển bằng đường biển từ Mỹ, sau khi nguồn cung qua đường ống từ Nga sụt giảm đáng kể.

Theo Gas Infrastructure Europe, tổ chức đại diện các nhà vận hành hệ thống lưu trữ, truyền dẫn và LNG trong khu vực, tính đến ngày 29/1, lượng khí đốt dự trữ của EU chỉ còn khoảng 490 terawatt giờ, tương đương 43% công suất kho chứa. So với cùng kỳ năm ngoái, mức dự trữ này thấp hơn khoảng 130 toa tàu chở hàng cỡ lớn. Đây là tỷ lệ thấp nhất theo mùa kể từ năm 2022, thời điểm xung đột tại Ukraine đã gây ra cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng nghiêm trọng trên toàn khối.

Các chuyên gia cho rằng tốc độ rút kho trong mùa Đông năm nay diễn ra nhanh hơn thông lệ. Bà Natasha Fielding, nhà phân tích khí đốt tại Argus - công ty quốc tế chuyên theo dõi giá cả, cung cầu và dòng chảy năng lượng toàn cầu, nhận định xu hướng này đặc biệt rõ rệt tại Đức. Quốc gia này bước vào mùa Đông với lượng khí đốt dự trữ thấp hơn khoảng 20% so với mức cao nhất của năm trước, do tác động kết hợp giữa điều kiện thị trường và những thay đổi trong chính sách năng lượng của chính phủ.

Trong những năm gần đây, cấu trúc giá khí đốt tại châu Âu cũng xuất hiện những biến động bất thường. Một số hợp đồng kỳ hạn rơi vào trạng thái đảo ngược, khi giá giao mùa Hè cao hơn giá mùa Đông. Nguyên nhân chủ yếu đến từ các quy định buộc các nước phải tích trữ lượng lớn khí đốt trước mùa lạnh, đẩy giá mùa Hè lên cao và khiến việc tích trữ kém hiệu quả về mặt kinh tế.

Trước thực tế đó, vào mùa Hè năm ngoái, Đức và EU đã nới lỏng các mục tiêu dự trữ nhằm hạ nhiệt thị trường và tạo dư địa linh hoạt hơn cho các nhà giao dịch.

Đọc thêm: Ba Lan bác ý tưởng thành lập quân đội chung EU của Tổng thống Ukraine

Theo bà Olympe Mattei d’Ornano, nhà phân tích LNG toàn cầu tại BloombergNEF, các quyết định này dựa trên đánh giá tương đối lạc quan về triển vọng nguồn cung, trong đó Mỹ và Canada được kỳ vọng sẽ tăng sản lượng. Ngay cả trong kịch bản cực đoan, như một đợt rét đậm tương tự năm 2018, khu vực Tây Bắc châu Âu vẫn có thể duy trì khoảng 11% lượng khí đốt dự trữ vào cuối tháng 3, mức được cho là chưa đủ thấp để gây ra nguy cơ mất điện trên diện rộng.

Bà Mattei d’Ornano cho rằng giá khí đốt nhiều khả năng sẽ giảm khi mùa sưởi ấm kết thúc và các công suất LNG mới đi vào vận hành. Tuy vậy, trong ngắn hạn, tâm lý thị trường vẫn khá nhạy cảm. Dữ liệu từ Argus cho thấy các quỹ phòng hộ đã chuyển sang vị thế mua ròng trên Sàn Giao dịch Liên lục địa vào giữa tháng 1, phản ánh kỳ vọng giá tiếp tục tăng, đảo ngược hoàn toàn so với vị thế bán ròng chỉ một tuần trước đó.