“Không gian Văn hóa - Trấn Vũ quán": Mô hình phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch

Quán Trấn Vũ là tên gọi chính và cổ nhất của di tích. Đến thời nhà Nguyễn, vua Minh Mạng khi ra tuần thú Bắc Thành đã cho đổi tên đền thành Chân Vũ quán. 3 chữ này được tạc bằng Hán tự trên nóc cổng tam quan của đền. Tuy nhiên, trên bức hoành trong Bái đường vẫn ghi là Trấn Vũ quán. Và Đền Quán Thánh trở thành tên gọi dân dã và được lưu truyền đến ngày nay.

Nhìn một cách tổng quan về kiến trúc, đền Quán Thánh được xây theo kiểu trong chữ Đinh, ngoài chữ Quốc, với hệ thống sân vườn rộng rãi. Tam quan của đền biểu tượng cho cửa Đạo hư vô uyên áo, với mặt trong gồm bốn chữ "Xuất Huyền", "Nhập Tẫn", trong đó "Huyền" và "Tẫn" chính là cửa Đạo. Ưu thế về vị trí và cảnh quan kiến trúc đã mang lại cho đền vẻ thâm nghiêm, cổ kính, cảnh vật tươi đẹp.

Đền Quán Thánh hiện lưu giữ pho tượng bảo vật quốc gia Huyền Thiên Trấn Vũ và hệ thống hiện vật, di vật đồ sộ có giá trị với hơn 400 di vật, hiện vật cổ nhiều chủng loại và chất liệu khác nhau. Hiện nay, Đền còn đang lưu giữ và trưng bày 15 bức hoành phi; 31 câu đối và 25 bài thơ (của 22 tác giả) chạm khắc, sơn, thếp t khảm xà cừ; hầu hết được làm vào năm 1893 niên hiệu Thành Thái thứ 5 và một số hoành phi được làm vào thời vua Thành Thái, Khải Định, Bảo Đại… Trong đó tiêu biểu là Tượng Đức thánh Huyền Thiên Trấn Vũ - kiệt tác rực rỡ của nghệ thuật đúc đồng Việt Nam thế kỷ 17; Trấn Vũ Quán Khánh - cổ vật quý.

Tại lễ ra mắt, Giám đốc Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường Ba Đình Ngô Ngọc Lâm nhấn mạnh, với những giá trị lịch sử, văn hóa đang hiện hữu tại Đền Quán Thánh, phường Ba Đình đã chỉ đạo và giao các phòng, ban chuyên môn, ban quản lý di tích của phường cần phải phát huy hơn nữa các giá trị di tích.

“Việc bảo tồn, tôn tạo di sản văn hóa cần gắn với phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là du lịch. Quá trình này được thực hiện thông qua việc nâng cao nhận thức cộng đồng, ứng dụng công nghệ, huy động nguồn lực xã hội và quy hoạch không gian hợp lý. Đồng thời, cần giữ gìn bản sắc văn hóa địa phương để di tích vừa được bảo tồn lâu dài, vừa mang lại lợi ích thiết thực, bền vững” - ông Ngô Ngọc Lâm nhấn mạnh.

Phát biểu tại lễ ra mắt, Phó Chủ tịch UBND phường Ba Đình Nguyễn Dân Huy khẳng định, Lễ ra mắt "Không gian văn hóa - Trấn Vũ Quán" tại đền Quán Thánh là một sự kiện ý nghĩa, đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản của phường.

“Cùng với các mô hình sáng tạo như: "Đưa di sản xuống phố" hay "Bản đồ số di sản", Trấn Vũ Quán được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến văn hóa hấp dẫn, nơi du khách có thể trải nghiệm và cảm nhận sâu sắc hơn vẻ đẹp lịch sử ngàn năm của mảnh đất Thăng Long - Hà Nội” - Phó Chủ tịch UBND phường nhấn mạnh.

Lãnh đạo phường cũng bày tỏ mong muốn, tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ từ các cấp, các ngành và cộng đồng để gìn giữ và lan tỏa những giá trị quý báu mà cha ông để lại.

Nhân dịp này, phường Ba Đình cũng ra mắt 2 sản phẩm: Khăn quàng cổ "Huyền Quang" và Pin cài áo "Hoa Bảo Tướng". Đây là 2 sản phẩm được từ vạt áo của Đức Thành Huyền Thiên Trấn Vũ. Đồ án họa tiết được sử dụng trên cơ sở Hoa văn Bảo Tướng là một trong những họa tiết trang trí cổ điển và quan trọng trong nghệ thuật trang trí. Họa tiết này mang ý nghĩa cát tường, thịnh vượng và sự viên mãn, được sử dụng rộng rãi trong kiến trúc, đồ gốm, thêu dệt, tranh vẽ và các tác phẩm nghệ thuật tôn giáo.