Khuôn khổ pháp lý mới trong xây dựng môi trường giáo dục an toàn

Khắc phục khó khăn về tâm lý, quan hệ xã hội cho người học

Bộ GD&ĐT vừa ban hành  Thông tư số 18/2025/TT-BGDĐT   (Thông tư 18) hướng dẫn về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 31/10/2025, thay thế Thông tư số 31/2017/TT-BGDĐT và Thông tư số 33/2018/TT-BGDĐT.

Thông tư 18 xác định rõ mục đích của công tác tư vấn học đường và công tác xã hội là nâng cao năng lực cho người học trong phòng ngừa, nhận diện khó khăn, giải quyết và tìm kiếm sự trợ giúp phù hợp để khắc phục khó khăn về học tập, tâm lí và quan hệ xã hộ; rèn luyện kĩ năng sống, tăng cường ý chí, bản lĩnh, nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần; hình thành thái độ ứng xử phù hợp trong quan hệ xã hội, góp phần hoàn thiện nhân cách của người học.

Thông tư còn nhằm tăng cường công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình, xã hội và các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan về công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học.

Về nguyên tắc thực hiện, thông tư xác định người học là trung tâm, được bảo đảm quyền lợi hợp pháp, an toàn và bảo mật thông tin, quyền được tham gia, tự nguyện, tự quyết định. Hoạt động tư vấn phải được tiến hành khách quan, bình đẳng, không phân biệt đối xử; tôn trọng đặc điểm cá nhân, tận dụng điểm mạnh và nguồn lực sẵn có của người học, gia đình và xã hội; phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội, văn hóa vùng miền; và đặc biệt phải kịp thời, hiệu quả khi người học gặp khó khăn.

Thông tư quy định cụ thể nội dung tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học gồm nhiều lĩnh vực quan trọng, gắn liền với nhu cầu thiết thực của người học. Đó là tư vấn, hỗ trợ các vấn đề về: học tập, giới, quan hệ xã hội; tâm lý, kỹ năng sống, hướng nghiệp, dịch vụ công tác xã hội… cho người học.

Theo thông tư, công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học được thực hiện trực tiếp hoặc trực tuyến. Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm thiết lập hệ thống tiếp nhận, trao đổi thông tin; phối hợp với gia đình, xã hội, các cơ quan liên quan để kịp thời tiếp nhận thông tin về các tình huống, nguy cơ gặp khó khăn. Ngoài ra, các cơ sở cũng có thể tổ chức các hoạt động truyền thông, chương trình phòng ngừa; cung cấp thông tin về chính sách, pháp luật; hướng dẫn sử dụng các dịch vụ tư vấn học đường, công tác xã hội; tổ chức các hoạt động hỗ trợ phát triển cho người học.

Đảm bảo nhân sự, kinh phí, cơ sở vật chất

Thông tư 18 phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp, bảo đảm sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị và các cơ sở giáo dục. UBND cấp tỉnh và cấp xã có trách nhiệm chỉ đạo, sắp xếp, bố trí nhân sự, kinh phí, cơ sở vật chất, đồng thời xây dựng cơ chế phối hợp và tổ chức kiểm tra, giám sát việc triển khai công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học theo quy định.

Sở GD&ĐT tham mưu xây dựng và thực hiện chế độ chính sách đối với người làm công tác tư vấn học đường và công tác xã hội trong trường học; xây dựng cơ chế phối hợp; tổ chức bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực cho đội ngũ và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện tại các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý.

Đối với các cơ sở giáo dục, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc thành lập tổ hoặc bộ phận tư vấn, bố trí phòng tư vấn, phân công nhân sự chuyên trách hoặc kiêm nhiệm, xây dựng kế hoạch công tác tư vấn hằng năm, huy động nguồn lực hợp pháp để triển khai. Người đứng đầu nhà trường cũng có trách nhiệm chỉ đạo phối hợp giữa các bộ phận trong trường, giữa nhà trường với gia đình và xã hội, đồng thời tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ, giáo viên được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn…

Bộ GD&ĐT khẳng định: việc ban hành Thông tư số 18 là một bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống chính sách giáo dục, đặc biệt trong việc chăm lo đến sức khỏe tinh thần và sự phát triển toàn diện của người học. Thông tư không chỉ tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn triển khai thời gian qua mà còn mở ra khuôn khổ pháp lý mới trong việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, lành mạnh.