Kiểm chứng hiệu quả bằng sản phẩm

Việc Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa chỉ đạo tạm dừng xem xét, chấp thuận một số dự án nhà ở xã hội mới trong thời gian điều chỉnh kế hoạch phát triển nhà ở đã thể hiện rõ tinh thần đó.

Điểm đáng chú ý trong quyết định của Ban Thường vụ Thành ủy là đặt việc phát triển nhà ở xã hội trong tổng thể quy hoạch, kế hoạch phát triển nhà ở, khả năng cân đối nguồn lực và điều kiện triển khai thực tế. Thành phố ưu tiên khai thác quỹ đất sẵn có, nhất là những khu đất sạch đã được đầu tư hạ tầng kỹ thuật đồng bộ; đồng thời hạn chế các dự án nhỏ lẻ, manh mún, thiếu đồng bộ về quy hoạch và hạ tầng. Việc tạm dừng xem xét, chấp thuận các dự án mới cũng có những trường hợp ngoại lệ theo định hướng ưu tiên đã xác định.

Cách tiếp cận này đặt ra một vấn đề căn bản trong quản trị phát triển: Thành công không chỉ được đo bằng số dự án được chấp thuận, diện tích đất được quy hoạch hay tổng vốn đầu tư dự kiến. Những chỉ tiêu này mới phản ánh quy mô và kế hoạch, trong khi điều người dân quan tâm là những căn hộ được xây dựng đúng tiến độ, có giá phù hợp, bảo đảm chất lượng và thuận tiện cho sinh hoạt, làm việc.

Bởi vậy, rà soát để lựa chọn đúng dự án, sử dụng hiệu quả quỹ đất và tập trung nguồn lực cho những công trình có khả năng triển khai thực chất là rất đúng và trúng. Tạm dừng ở đây không đồng nghĩa với từ bỏ mục tiêu phát triển, mà là để chuẩn bị tốt hơn cho bước đi tiếp theo.

Để thực hiện tốt chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy, nhiệm vụ trước hết của các cơ quan liên quan là rà soát thực chất toàn bộ danh mục dự án hiện có. Cần phân loại rõ những dự án đủ điều kiện triển khai, những dự án chậm tiến độ, những dự án còn vướng mắc về pháp lý, đất đai, nguồn vốn hoặc hạ tầng. Với từng trường hợp, phải xác định nguyên nhân, giải pháp tháo gỡ, thời hạn hoàn thành và cơ quan chịu trách nhiệm.

Điều chỉnh kế hoạch phát triển nhà ở phải dựa trên sự tính toán đầy đủ về nhu cầu thực tế. Quỹ đất thuận lợi, có hạ tầng đồng bộ là điều kiện quan trọng, nhưng chưa đủ. Vị trí dự án phải phù hợp với nơi làm việc, khả năng kết nối giao thông, hệ thống trường học, y tế và các dịch vụ thiết yếu. Một khu nhà ở có thể hoàn thành về xây dựng nhưng nếu người dân gặp khó khăn trong đi lại, thiếu tiện ích hoặc không đủ khả năng chi trả thì hiệu quả xã hội vẫn chưa đạt như mong muốn.

Một yêu cầu khác là phải cân đối hài hòa giữa phát triển nhà ở xã hội và chuẩn bị quỹ nhà, quỹ đất tái định cư phục vụ các dự án trọng điểm của Thủ đô. Hai nhiệm vụ đều quan trọng, đều gắn với đời sống người dân và tiến trình phát triển đô thị. Vì vậy, cần có kế hoạch tổng thể, phân định rõ mục tiêu sử dụng từng quỹ đất, bảo đảm việc điều chỉnh công năng được thực hiện đúng quy định, công khai và phù hợp nhu cầu.

Một chủ trương đúng hướng chỉ thực sự có giá trị khi được chuyển hóa thành kết quả cụ thể. Đối với phát triển nhà ở xã hội, kết quả ấy là số căn hộ hoàn thành và đưa vào sử dụng đúng kế hoạch; khả năng tiếp cận đúng đối tượng; chất lượng công trình, hạ tầng và môi trường sống; hiệu quả sử dụng đất và nguồn lực đầu tư. Đó chính là thước đo năng lực tổ chức thực hiện và chất lượng quản trị đô thị của Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới.