Mượn đất có làm được thủ tục cấp sổ đỏ?
Câu hỏi
Lúc khó khăn gia đình tôi có cho người chú mượn đất. Giờ người chú lại muốn làm cả sổ đỏ đất mượn gia đình tôi. Vậy, chú tôi có thể làm thủ tục xin cấp sổ đỏ đối với mảnh đất của gia đình tôi không?
Trả lời
Theo Luật Đất đai 2024 và các văn bản pháp luật liên quan hiện hành, chưa có quy định cụ thể về khái niệm "cho mượn đất". Tuy nhiên, trong thực tế, việc cho mượn đất được hiểu là hành vi mà cá nhân hoặc hộ gia đình có quyền sử dụng đất cho phép cá nhân hoặc hộ gia đình khác sử dụng tạm thời trong một khoảng thời gian nhất định, nhằm mục đích hưởng lợi từ việc sử dụng đất đó. Việc cho mượn đất không phát sinh sự dịch chuyển quyền sử dụng đất từ người này sang người khác, người cho mượn vẫn là chủ sở hữu của quyền sử dụng đất cho mượn.
Theo Điều 499 Bộ luật Dân sự 2015, bên cho mượn đất có quyền đòi lại đất của mình, kể cả trong trường hợp chưa đến thời hạn trả hoặc bên mượn vẫn chưa đạt được mục đích. Để đòi lại đất, bên cho mượn đất có thể thông báo bằng văn bản, lời nói hoặc những hình thức khác để yêu cầu bên mượn trả lại đất.
Do đó, đất đi mượn thì không thể làm thủ tục kê khai cấp sổ đỏ đứng tên người mượn được do không đúng đối tượng, không đúng quy định pháp luật. Người dân chỉ được phép kê khai, cấp sổ đỏ cho đất thuộc sở hữu của mình do Nhà nước giao, nhận chuyển nhượng, thừa kế hoặc có căn cứ hợp pháp để chứng minh quyền sở hữu thuộc về mình.
Đối với trường hợp người mượn đất đã làm thủ tục xin cấp sổ đỏ thì căn cứ theo Khoản 2 Điều 151 Luật Đất đai 2024 quy định các trường hợp Nhà nước thu hồi sổ đỏ đã cấp, trong đó có trường hợp sổ đỏ đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp sổ đỏ; sổ đỏ đã cấp bị Tòa án có thẩm quyền tuyên hủy.
Như vậy, trường hợp nếu người mượn đất tự ý kê khai cấp sổ đỏ lên cả phần đất của gia đình bạn thì việc kê khai này không đúng diện tích đất. Bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu hủy sổ đỏ mà cơ quan có thẩm quyền đã cấp cho người chú của bạn.
Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Kết Nối
Câu hỏi bạn đọc xin gửi về địa chỉ: Báo Kinh tế & Đô thị, số 21 Huỳnh Thúc Kháng, quận Đống Đa, Hà Nội; Email: bandoc@ktdt.com.vn
