Năm mới, nỗi lo cũ!

Những con số thống kê về hàng tấn thực phẩm bẩn bị thu giữ mỗi dịp giáp Tết không chỉ làm dấy lên nỗi bất an trong dư luận, mà còn là cảnh báo về một lượng không nhỏ thực phẩm kém an toàn đã, đang và có nguy cơ tiếp tục lọt ra thị trường. Thực tế thời gian gần đây cho thấy các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi và liều lĩnh. Đơn cử, một cơ sở sản xuất giò chả có tiếng tại khu phố cổ Hà Nội bị phát hiện sử dụng hàn the, trong khi mỗi năm hàng tấn sản phẩm của cơ sở này đã được tiêu thụ rộng rãi. Mới đây, dư luận tiếp tục xôn xao trước việc cơ quan chức năng triệt phá một đường dây ngâm tẩm hàng nghìn tấn thịt ốc bươu bằng hóa chất công nghiệp, thường gọi là “thủy tinh lỏng”, tại TP Hồ Chí Minh. Ở một số địa phương, lực lượng chức năng đã kiểm tra và thu giữ nhiều tấn mứt Tết, ô mai, bánh kẹo các loại không có nhãn mác, không hóa đơn chứng từ... Thậm chí, có những kho đông lạnh chứa thịt, nội tạng đã bốc mùi, biến đổi màu sắc nhưng vẫn chuẩn bị “tuồn” ra thị trường với mác hàng tươi ngon phục vụ Tết.

Đáng lo ngại hơn, nhiều vi phạm xảy ra ở các cơ sở nhỏ lẻ, hộ gia đình, chợ truyền thống, nơi người tiêu dùng có tâm lý chủ quan, tin vào “hàng quen”, “hàng nhà làm”. Hậu quả của thực phẩm không an toàn không chỉ dừng lại ở những ca ngộ độc cấp tính với triệu chứng nôn ói, tiêu chảy, mà còn là những ảnh hưởng lâu dài đến gan, thận, hệ thần kinh, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư do tích tụ hóa chất độc hại.

Tết là thời điểm sum họp, đáng lẽ phải là những ngày vui trọn vẹn, lại có thể trở thành nỗi ám ảnh nếu chỉ vì một bữa ăn không bảo đảm. Đã từng có những trường hợp cả gia đình phải nhập viện trong ngày Tết vì ăn phải thực phẩm nhiễm độc, để lại ký ức buồn khó phai.

Ở góc độ quản lý, không thể phủ nhận nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc mở các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm dịp cận Tết. Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy công tác này vẫn mang tính “đánh mạnh theo mùa”, trong khi vi phạm diễn ra quanh năm. Mức xử phạt ở một số trường hợp chưa đủ sức răn đe, khiến nhiều cơ sở sẵn sàng “đánh cược”, bởi lợi nhuận dịp Tết có thể lớn hơn nhiều so với tiền phạt. Bên cạnh đó, việc truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng thực phẩm, đặc biệt ở khu vực chợ truyền thống và kinh doanh online, vẫn còn nhiều lỗ hổng.

Người tiêu dùng, trong câu chuyện này, không thể đứng ngoài. Thói quen ham rẻ, mua hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc vô tình tiếp tay cho thực phẩm bẩn tồn tại. Việc lựa chọn những cơ sở uy tín, kiểm tra nhãn mác, hạn sử dụng, điều kiện bảo quản, và hạn chế mua quá nhiều thực phẩm tích trữ cũng là cách tự bảo vệ mình và gia đình.

Nỗi lo ATTP cận Tết vì thế không chỉ là câu chuyện của riêng cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm chung của cả xã hội. Một cái Tết trọn vẹn không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở sự an tâm, khỏe mạnh của mỗi gia đình. Khi thực phẩm sạch trở thành ưu tiên hàng đầu, khi vi phạm bị xử lý nghiêm minh và người tiêu dùng tỉnh táo hơn, hy vọng rằng những ngày giáp Tết sẽ bớt đi nỗi lo, để niềm vui sum vầy thực sự được trọn vẹn.