Nhu cầu vốn cuối năm tăng, lãi suất nhích tăng theo

Lãi suất huy động cao nhất lên tới 9%/năm

Trong những ngày đầu tháng 11, mặt bằng lãi suất huy động bắt đầu “nóng” trở lại khi hàng loạt NHTM đồng loạt điều chỉnh tăng. MB có mức tăng từ 0,3 - 0,5%/năm với các kỳ hạn từ 1 tháng đến 18 tháng. Techcombank cũng nhập cuộc với mức tăng từ 0,2 - 0,3%, tùy theo kỳ hạn và giá trị tiền gửi. Một số đơn vị đã nâng lãi suất vượt 6%/năm, như HDBank (6,1%/năm cho kỳ hạn 18 tháng), Vikki Bank (6,2%/năm cho kỳ hạn 12 và 18 tháng), Cake by VPBank (6%/năm cho kỳ hạn 12 - 36 tháng). Bac A Bank - đơn vị đã tăng lãi suất tới 3 lần trong tháng 10 - dẫn đầu thị trường với nhiều kỳ hạn vượt 6%/năm.

Trước đó, trong tháng 10, không có ngân hàng nào hạ lãi suất. Danh sách các ngân hàng tham gia cuộc đua tăng gồm Sacombank, GPBank, NCB, Vikki Bank, Bac A Bank, VCBNeo, HDBank, VIB, Techcombank và SHB. Mức tăng thấp nhất từ 0,1%/năm, cao nhất lên đến 0,7%/năm tại Sacombank với lãi suất tiết kiệm tại quầy kỳ hạn 1 - 5 tháng. Cùng lúc, VietinBank, Vietcombank, Vikki Bank, Techcombank, VietBank và LPBank đều triển khai các chương trình cộng lãi suất, tặng quà hoặc điểm thưởng cho khách hàng mới.

Hiện mức lãi suất trên 6%/năm đang được một số ngân hàng niêm yết cho các kỳ hạn tiền gửi dài, không yêu cầu về số tiền gửi tối thiểu. Lãi suất tiền gửi cao nhất lên tới 8 - 9%/năm, đáp ứng các điều kiện đặc biệt. Như tại PVcomBank áp dụng lãi đặc biệt 9%/năm cho kỳ hạn 12 - 13 tháng khi gửi tiền tại quầy. Điều kiện áp dụng là khách hàng phải duy trì số dư tối thiểu 2.000 tỷ đồng. HDBank áp dụng lãi suất 8,1%/năm cho kỳ hạn 13 tháng và 7,7%/năm cho kỳ hạn 12 tháng, với điều kiện duy trì số dư tối thiểu 500 tỷ đồng...

Động thái tăng lãi suất xuất phát từ áp lực chi phí huy động tăng cao trong bối cảnh thanh khoản hệ thống có những biến động cục bộ và nhu cầu vốn cho vay cuối năm bắt đầu tăng trở lại. Nhu cầu vốn trung và dài hạn đang tăng nhanh - đặc biệt ở lĩnh vực bất động sản và đầu tư công - khiến thanh khoản trở thành vấn đề quan trọng. Áp lực về vốn trung dài hạn buộc các ngân hàng phải nâng lãi suất huy động để thu hút dòng tiền.

Thực tế, tăng trưởng cho vay đã vượt xa huy động. Trong 9 tháng năm 2025, tín dụng toàn hệ thống tăng trưởng 13,4% - mức tăng trưởng cao nhất so với cùng kỳ của nhiều năm trở lại đây. Trong khi đó, tăng trưởng huy động đạt 9,7%, tạo ra chênh lệch đáng kể so với mức tăng mạnh của tín dụng. Một số ngân hàng đã ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng trên 20% trong 9 tháng đầu năm.

Chưa kể, các ngân hàng còn phải cạnh tranh với các kênh đầu tư khác như chứng khoán, vàng, nên việc nâng lãi suất cũng là cách "giữ chân" dòng vốn.

Áp lực lãi suất cho vay

Lãi suất huy động, kéo theo nguy cơ lãi vay nhích lên. Nhân viên tín dụng Woori Bank cho biết lãi vay mua nhà hiện đã nhích thêm 0,3 - 0,5 điểm % so với đầu năm, với mức ưu đãi dao động quanh 5,8 - 6,5%/năm tùy chương trình và kỳ hạn.

Không chỉ Woori Bank, nhiều ngân hàng thương mại lớn cũng đã bước vào chu kỳ điều chỉnh lãi suất cho vay. Tại một chi nhánh VietinBank, mặt bằng lãi suất bắt đầu rục rịch tăng từ cuối tháng 8, sau đó ngân hàng tiến hành đợt điều chỉnh mạnh ở nhóm vay trung hạn vào giữa tháng 9, và tiếp tục nâng lãi suất ngắn hạn trong tháng 10.

Hiện lãi vay ngắn hạn dành cho khách hàng bán lẻ đã tăng lên quanh 6,5%/năm, trong khi các khoản vay trung và dài hạn ưu đãi phổ biến ở mức 6,7%/năm, cố định trong 12 - 18 tháng, ngắn hơn đáng kể so với thời kỳ được cố định 2 - 3 năm trước đây.

Chị Kim Thanh ở Bạch Mai cho biết, khi liên hệ với một số ngân hàng thuộc nhóm Big 4 để hỏi về lãi suất vay, chị được thông tin rằng từ cuối tháng này, lãi vay sẽ bắt đầu tăng trở lại. Hiện, lãi suất cho vay cá nhân (ngoài các gói ưu đãi dành cho nhà ở xã hội hoặc người dưới 35 tuổi) tại BIDV, Vietcombank... đang dao động 5,5 - 6,5%/năm trong năm đầu tiên. Từ năm thứ hai trở đi, mức lãi được điều chỉnh theo lãi suất thả nổi của thị trường.

Lãnh đạo một ngân hàng trong nhóm Big 4 cho rằng, việc thu hẹp thời gian ưu đãi và điều chỉnh tăng lãi suất cho vay phản ánh sự phân hóa rõ nét. Điều này thể hiện chính sách tín dụng của ngân hàng, nhất là khi nhu cầu vay vốn đang tăng trở lại, đặc biệt ở mảng bất động sản. Thị trường địa ốc có tín hiệu phục hồi nhưng còn nhiều yếu tố khó lường. Do đó, nâng lãi suất ở phân khúc bất động sản được xem là bước đi cần thiết. Việc này giúp cân bằng giữa hỗ trợ thị trường và đảm bảo an toàn cho hệ thống tín dụng.

Thách thức giữ ổn định mặt bằng lãi suất cuối năm

Hiện NHNN vẫn duy trì chính sách hỗ trợ thanh khoản và chưa phát tín hiệu thắt chặt tiền tệ khi chưa tái khởi động kênh hút tiền qua tín phiếu kể từ tháng 6, song mặt bằng lãi suất hiện đang chịu nhiều sức ép. Áp lực lạm phát quay trở lại cùng xu hướng điều hành thận trọng của các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới khiến dư địa duy trì lãi suất thấp bị thu hẹp.

Ông Hoàng Xuân Trung - Trưởng phòng Khách hàng DN, Khối nguồn vốn, Ngân hàng Citi Việt Nam dự báo, lãi suất huy động trước mắt sẽ không có dư địa giảm trong thời gian sắp tới do nhu cầu vay mượn của nền kinh tế từ nay đến cuối năm luôn tăng cao. Cũng chưa có yếu tố nào đủ mạnh để làm động lực giảm lãi suất huy động, đặc biệt trong bối cảnh NHNN cũng phải giữ lãi suất điều hành trong năm nay để duy trì sức mạnh của đồng tiền Việt Nam.

Cùng với câu chuyện lãi suất huy động là lãi suất cho vay, ông Trung cho rằng, mặc dù việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất USD là điều có thể được tính đến nhưng để duy trì sức mạnh cho VND cũng như giảm áp lực lạm phát và phòng ngừa các rủi ro khác trong bối cảnh vĩ mô còn tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp. Vì vậy, không có nhiều khả năng mặt bằng lãi suất cho vay giảm trong thời gian trước mắt.

Chứng khoán Vietcombank cũng dự báo, dư địa giảm lãi suất huy động sẽ bị hạn chế trong thời gian tới; thay vào đó có xu hướng tăng nhẹ trở lạ do 3 yếu tố: thứ nhất, tín dụng nhiều khả năng bứt tốc vào cuối năm khi NHNN nới chỉ tiêu, buộc các ngân hàng – đặc biệt nhóm NHTM cổ phần - phải đẩy mạnh huy động vốn, làm gia tăng rủi ro thiếu hụt thanh khoản cục bộ; thứ hai, áp lực tỷ giá USD/VND vẫn hiện hữu. Và thứ ba là thị trường bất động sản và tài sản tài chính tăng nóng làm gia tăng nhu cầu tín dụng rủi ro, tạo động lực gián tiếp cho việc điều chỉnh lãi suất huy động lên mức hợp lý để kiểm soát dòng vốn.

Dù vậy, các chuyên gia tin rằng, chính sách điều hành tiền tệ tổng thể của NHNN vẫn chưa thay đổi so với định hướng đã đề ra. Trọng tâm vẫn là duy trì sự ổn định của thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Theo các chuyên gia, lãi suất huy động cho kỳ hạn dài (trên 12 tháng) sẽ tiếp tục tăng nhẹ, ở mức hợp lý từ nay đến cuối năm. Những diễn biến này có thể tạo ra những “cơn sóng” tạm thời trên thị trường lãi suất, do đó NHNN cần theo dõi sát để có kịch bản ứng phó kịp thời nhằm đạt được mục tiêu giữ ổn định lãi suất hỗ trợ người dân và DN, góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế.