Phản ứng trái ngược của Mỹ và Ukraine về ý tưởng “Đường hầm Putin-Trump”

Tổng thống Ukraine và Mỹ đã nêu quan điểm đối với dự án do Moscow đề xuất xây dựng đường hầm qua eo biển Bering kết nối Nga và Mỹ.

Trong cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Nhà Trắng ngày 17/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông cho rằng ý tưởng về một đường hầm xuyên biển nối Nga và Mỹ là "thú vị".

“Đó là một ý tưởng rất thú vị, chúng tôi sẽ phải xem xét nó. Tôi chưa từng nghe đến trước đây, nhưng nghe có vẻ đáng suy nghĩ”, ông Trump cho hay.

Trái ngược với sự ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ, Tổng thống Ukraine Zelensky đã bày tỏ rõ thái độ phản đối ngay trong cuộc gặp với ông Trump tại Nhà Trắng hôm thứ Sáu.

Khi được hỏi về ý tưởng xây đường hầm xuyên biển từ Nga sang Mỹ, ông Zelensky trả lời: “Tôi không hài lòng với điều đó. Chúng ta không thể nói về hợp tác giữa Nga và Mỹ trong khi Moscow vẫn đang tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine”.

Trước đó, ông Kirill Dmitriev, Đặc phái viên của Tổng thống Nga kiêm Tổng giám đốc Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), nói rằng một đường hầm băng qua eo biển Bering, nối lãnh thổ Nga và vùng Alaska của Mỹ, có thể được xây dựng trong chưa đầy 8 năm với chi phí không vượt quá 8 tỷ USD.

Ông Dmitriev gọi đây là "đường hầm thống nhất Putin - Trump", có thể mở ra cơ hội khai thác tài nguyên thiên nhiên chung giữa hai nước.

Theo đề xuất, Nga mong muốn cùng Mỹ xây dựng một đường hầm đường sắt và hàng hóa dài 70 dặm (khoảng 113 km) dưới eo biển Bering, nối vùng Chukotka của Nga với bang Alaska của Mỹ.

Ông Dmitriev cho rằng tuyến đường hầm sẽ “mở ra kỷ nguyên mới trong hợp tác năng lượng, vận tải và khai thác tài nguyên chung giữa hai quốc gia”. Ông cũng mời tỷ phú Elon Musk tham gia bằng cách sử dụng công nghệ đào hầm của The Boring Company, công ty vốn nổi tiếng với hệ thống giao thông ngầm “Loop” tại Mỹ.

Theo tính toán sơ bộ của RDIF, chi phí cho dự án có thể vượt 65 tỷ USD, song công nghệ của tỷ phú Musk có thể giúp giảm tới 90% chi phí, chỉ mất khoảng 8 tỷ USD, và hoàn thành trong vòng 8 năm.

“Đây sẽ là cây cầu biểu tượng cho sự thống nhất giữa Đông và Tây, giữa Moscow và Washington”, ông Dmitriev tuyên bố trên trang mạng xã hội X.

Đề xuất mới nhất của ông Dmitriev được đưa ra ngay sau cuộc điện đàm giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Trump vào ngày 16/10. Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Nga từng bày tỏ mong muốn mở rộng hợp tác kinh tế trong cuộc gặp thượng đỉnh tại bang Alaska (Mỹ) hồi tháng 8.

Tổng thống Trump và Tổng thống Putin dự kiến tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh tiếp theo ở Hungary trong 2 tuần tới. Các vấn đề về việc khép lại xung đột ở Ukraine, hợp tác kinh tế Nga - Mỹ sau chiến sự có thể là một phần trong chương trình nghị sự giữa các nhà lãnh đạo.

Eo biển Bering, rộng 51 dặm (82 km) ở điểm hẹp nhất, hiện chia tách vùng Chukotka của Nga và bang Alaska của Mỹ. Theo truyền thông Mỹ, ông Trump không loại trừ khả năng xem xét đề xuất này trong khuôn khổ “mở rộng hợp tác kinh tế” với Moscow, nhất là sau cuộc điện đàm giữa ông và Tổng thống Putin hôm 16/10, trong đó hai nhà lãnh đạo bàn về “các bước đi thực tế nhằm kết thúc xung đột ở Ukraine bằng giải pháp ngoại giao”.

Tuy nhiên, các chuyên gia kỹ thuật đánh giá việc xây dựng đường hầm xuyên eo biển Bering – khu vực có nhiệt độ quanh năm dưới 0°C, thường xuyên động đất và thiếu hạ tầng – là thách thức chưa từng có.

Bên cạnh đó, công ty Boring Company của tỷ phú Elon Musk chưa có kinh nghiệm thi công trong điều kiện khắc nghiệt như vậy. Các dự án trước đây của hãng chủ yếu thực hiện ở vùng sa mạc khô nóng như Las Vegas hay California.

Các nhà phân tích môi trường cảnh báo rằng việc thi công một dự án tầm cỡ như vậy ở vùng Bắc Cực sẽ đòi hỏi công nghệ chống đóng băng vĩnh cửu và quản lý địa chấn cực kỳ phức tạp, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ tác động sinh thái lớn đến khu vực.