Phía sau gần 1,1 triệu người rút BHXH một lần

Sở dĩ số người rút BHXH một lần giảm, nhất là từ khoảng giữa năm 2024 trở lại đây, theo Trưởng ban Thực hiện chính sách BHXH, BHXH Việt Nam Đỗ Ngọc Thọ, là do Luật BHXH sửa đổi quy định những người tham gia BHXH trước ngày 1/7/2025 vẫn được rút BHXH một lần như trước. Do vậy, người lao động (NLĐ) yên tâm về chính sách hưởng một lần, không còn tâm lý lo lắng không được rút BHXH.

Bên cạnh đó, luật mới có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 mở rộng nhiều quyền lợi như giảm năm đóng BHXH tối thiểu từ 20 năm xuống còn 15 năm (để hưởng lương hưu), bổ sung chế độ trợ cấp hàng tháng cho người nghỉ hưu chưa đủ điều kiện (chỉ áp dụng nếu không rút BHXH một lần)…

Ngoài ra, tình hình kinh tế - xã hội năm 2024 có nhiều chuyển biến tích cực, thu nhập của người lao động tốt hơn, nên không nghĩ tới chuyện rút BHXH một lần. Công tác truyền thông giúp nhiều người hiểu được bất lợi khi rút một lần và lợi ích lâu dài khi duy trì BHXH.

Dẫu vậy cũng cần nhìn nhận con số 1,1 triệu người rút BHXH một lần phản ánh tình hình kinh tế khó khăn, người lao động cần rút BHXH để chi tiêu cá nhân... Thực tế cho thấy, thiếu việc làm chính là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến tình trạng ồ ạt rút BHXH một lần. Nền kinh tế suy giảm trong những năm qua do tác động của đại dịch Covid-19 đã đẩy DN vào tình trạng khó khăn, thậm chí kiệt sức. Và hệ quả khi DN khó khăn đã đẩy NLĐ vào cảnh mất việc làm, buộc họ tìm đến khoản BHXH một lần theo cách “cực chẳng đã” để duy trì cuộc sống.

Như vậy, vấn đề đáng lo ngại của tình trạng rút BHXH một lần không phải ở những con số mà ở chỗ nó giống như “chiếc nhiệt kế” phản ánh tình trạng khó khăn của DN. Vì thế, giải pháp để hạn chế tình trạng rút BHXH một lần, quan trọng nhất là phát triển DN để duy trì việc làm cho NLĐ. Việc đầu tiên phải làm là "cứu" DN. Đây là giải pháp quan trọng hàng đầu để khôi phục, phát triển kinh tế trong tình hình thực sự khó khăn hiện nay. Quốc hội, Chính phủ đã và đang đồng hành, triển khai nhiều giải pháp quyết liệt song những “điểm nghẽn”, “cục máu đông” của nền kinh tế vẫn cần những giải pháp “công phá” hiệu lực, hiệu quả hơn.

Phải nói rằng, rút BHXH một lần là vấn đề quan trọng và nhạy cảm đối với nhiều người lao động, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế và thị trường lao động đang có những biến động không ngừng. Việc triển khai các giải pháp hợp lý nhằm cải thiện quy trình và điều kiện rút BHXH một lần không chỉ bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả của hệ thống BHXH.

Để giải quyết vấn đề này, các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, trong đó có việc hoàn thiện chính sách, pháp luật về BHXH, tổ chức thực hiện. Việc tìm ra các giải pháp tối ưu cho vấn đề rút BHXH một lần không chỉ giúp người lao động dễ dàng tiếp cận quyền lợi của mình, qua đó còn góp phần xây dựng một hệ thống BHXH công bằng, hiệu quả hơn. Đây là một nhiệm vụ quan trọng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội và chính bản thân người lao động.