Phú Thọ: đẩy mạnh bảo tồn và phát huy giá trị hơn 2.700 di tích

Triển khai đồng bộ chương trình bảo tồn di sản 2021-2030

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Thọ, thực hiện Quyết định 1230/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt Nam giai đoạn 2021-2030, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch 3 tỉnh trước khi hợp nhất (Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình) đã tham mưu triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm.

Trong giai đoạn 2021-2025, các địa phương đã chỉ đạo lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch bảo quản, tu bổ đối với các di sản được UNESCO ghi danh và di tích quốc gia đặc biệt. Đến nay, đã hoàn thành quy hoạch 3/6 di tích, phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch 1 di tích, 1 di tích đã trình phê duyệt và 1 di tích đang chuẩn bị lập quy hoạch. Các quy hoạch được lập đều tuân thủ quy định của Luật Di sản văn hóa, gắn kết với quy hoạch tỉnh và định hướng phát triển kinh tế - xã hội.

Trên địa bàn 3 tỉnh trước sáp nhập đã thực hiện bảo quản, sửa chữa, tu bổ 260 di tích, trong đó 62 di tích cấp quốc gia. Tổng nguồn lực đầu tư khoảng 1.500 tỷ đồng, gồm 48 tỷ đồng từ ngân sách Nhà nước; 520 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương dành cho Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Hùng; 12 tỷ đồng từ chương trình mục tiêu quốc gia; 305 tỷ đồng ngân sách tỉnh; 652 tỷ đồng từ nguồn xã hội hóa.

Nhờ nguồn lực này, nhiều công trình trọng điểm đã được chỉnh trang đồng bộ và phát huy hiệu quả như: Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, Khu danh thắng Tây Thiên - Tam Đảo, đền Mẫu Âu Cơ, đền Lăng Sương, chùa Đại Bi, đình Hùng Lô, miếu Lãi Lèn… Các dự án đã đáp ứng tốt nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, du lịch tâm linh và giáo dục truyền thống.

Nhiều di tích khảo cổ, di tích lịch sử cách mạng như Phùng Nguyên, Sơn Vi, Chiến khu Hiền Lương, Chiến khu Ngọc Thanh… tiếp tục được tu bổ, phục hồi giá trị gốc, đảm bảo tính nguyên vẹn của không gian văn hóa.

Khai thác di sản gắn với phát triển du lịch

Việc quy hoạch và tôn tạo các di tích đang từng bước hình thành những sản phẩm du lịch - văn hóa đặc thù, tạo nên các tuyến điểm hấp dẫn, thu hút khách trong và ngoài nước. Hoạt động này góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương, tạo sinh kế và nâng cao đời sống cộng đồng cư dân nơi có di tích, lễ hội.

Giai đoạn 2021-2025, các bảo tàng cấp tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình đã đồng loạt chỉnh trang, nâng cấp trưng bày và kho hiện vật. Bảo tàng Hùng Vương đã tiếp nhận, hợp nhất toàn bộ cơ sở vật chất, hồ sơ khoa học và hiện vật từ ba bảo tàng tỉnh trước đây.

Tại 3 cơ sở của Bảo tàng Hùng Vương, địa phương cũng đã kiểm kê hơn 11.800 hiện vật, phân loại, lập danh mục tư liệu ảnh, hồ sơ điện tử; tiếp nhận và bảo quản nhiều cổ vật quý, trong đó nổi bật là sưu tập hiện vật đồng do người dân hiến tặng.

Ngoài ra, giai đoạn 2021-2025, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể và di sản tư liệu trên địa bàn Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Phú Thọ cũng được triển khai đồng bộ, phù hợp với định hướng của Chương trình và hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Tỉnh Phú Thọ đã hoàn thiện và trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch 20 hồ sơ khoa học đề nghị ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, chủ yếu là lễ hội truyền thống đặc sắc đại diện cho nhiều vùng văn hóa trong tỉnh.