Sáng tạo là tương lai: Kỹ năng và thị trường trong phát triển ẩm thực Hà Nội

Nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng phát triển ẩm thực Hà Nội trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ dựa vào tay nghề chế biến, mà cần mở rộng sang các kỹ năng mềm, tư duy thị trường và khả năng kể câu chuyện văn hóa thông qua món ăn. Đây được xem là yếu tố then chốt để ẩm thực Hà Nội vừa giữ được bản sắc, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nêu ý kiến tại tọa đàm, TS. Trịnh Thị Thu Hà - Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Hà Nội cho rằng, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ẩm thực cần bắt đầu từ đổi mới chương trình đào tạo. Theo bà Thu Hà, các cơ sở đào tạo cần tăng cường kết nối với nghệ nhân, làng nghề và doanh nghiệp để đưa tri thức thực hành di sản vào giáo trình, đồng thời bổ sung các kỹ năng như quản trị, truyền thông, ngoại ngữ và tư duy sáng tạo. Bà Hà cũng chỉ ra rằng quan niệm “không truyền nghề rộng rãi” vẫn tồn tại ở một số lĩnh vực đang là rào cản đối với việc hình thành đội ngũ kế cận có chất lượng.

Nhấn mạnh yếu tố nền tảng của di sản, bà Vũ Thị Tuyết Nhung - nhà báo nghiên cứu văn hóa Hà Nội cho rằng, tri thức chế biến truyền thống chính là yếu tố tạo nên hương vị riêng của ẩm thực Hà Nội. Theo bà Nhung, sáng tạo chỉ thực sự có giá trị khi dựa trên sự hiểu biết đầy đủ về món ăn gốc và văn hóa ẩm thực đi kèm. Nhà báo Vũ Thị Tuyết Nhung ví dụ xu hướng giới trẻ hiện nay thêm nhiều món như chả cốm, nem rán vào bún đậu mắm tôm để tăng sự hấp dẫn, song điều này cũng khiến món ăn giảm đi phần nào vị truyền thống vốn có. Từ thực tế đó, việc làm mới ẩm thực cần được định hướng rõ ràng, tránh chạy theo thị hiếu nhất thời làm mờ bản sắc văn hóa Tràng An.

Từ phía giới nghề, ông Nguyễn Thường Quân - Giám đốc Hiệp hội Đầu bếp Việt Nam cho rằng thị trường đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với người làm ẩm thực. Ông Quân cho rằng giao thoa ẩm thực quốc tế là xu thế tất yếu, song cần được tiếp cận có chọn lọc. Sáng tạo, là quá trình nâng tầm giá trị di sản, giúp món ăn Hà Nội thích ứng với thị trường mà không đánh mất bản sắc vốn có.

Chia sẻ từ thực tiễn nghề nghiệp, đầu bếp Nguyễn Phương Hải cho rằng để trở thành “đầu bếp sáng tạo”, người làm nghề cần được trang bị thêm nhiều kỹ năng ngoài chuyên môn chế biến, như hiểu biết văn hóa, kỹ năng trình bày, giao tiếp và khả năng làm việc trong môi trường đa văn hóa. Đây là những yếu tố giúp đầu bếp Hà Nội tự tin tham gia thị trường rộng lớn hơn và từng bước đưa ẩm thực Thủ đô ra thế giới.

Ẩm thực Hà Nội có nhiều dư địa để lan tỏa thông qua các loại hình nghệ thuật và nền tảng số. Theo diễn viên Minh Tít - Nhà hát Kịch Hà Nội, khi món ăn được kể bằng những câu chuyện gần gũi, sáng tạo, gắn với đời sống đương đại, giá trị ẩm thực truyền thống sẽ dễ tiếp cận hơn với giới trẻ và công chúng quốc tế.

Tọa đàm “Sáng tạo là tương lai: Kỹ năng và thị trường” đã cho thấy yêu cầu kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và sáng tạo, giữa kỹ năng nghề và tư duy thị trường, qua đó góp phần định hình hướng phát triển bền vững cho nguồn nhân lực ẩm thực Hà Nội trong giai đoạn mới…