Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới
Logo
Đăng ký mua gói ấn phẩm|Đăng nhập

Tết Đoan Ngọ và tinh thần tạ ơn của người Việt

Ngày Tết Đoan Ngọ, người Việt làm những mâm cúng để tạ ơn Trời Đất, tiên tổ đã phù hộ độ trì mà còn biến đây thành cơ hội để tạ ơn nhiều người khác.

Sách “Đất lề quê thói” của tác giả Nhất Thanh cho chúng ta biết rằng, vào ngày Tết Đoan Ngọ, con cháu hiếu thảo cuống quýt tất bật chuẩn bị miếng ngon, miếng bổ để biếu ông bà cha mẹ ăn lấy thảo. Miếng sống, miếng chín, miếng thuốc, miếng thang… tất cả đều được thu xếp chỉn chu cho bề trên để tạ ơn sinh thành, dưỡng dục.

Mâm lễ Tết Đoan Ngọ. Ảnh: Hoàng Xuyến

Thế nên, ngày Tết Đoan Ngọ trở thành ngày sum vầy lớn của những gia đình tam đại, tứ đại đồng đường. Các thế hệ con cháu đều chuẩn bị các món thời trân, những thang thuốc quý để trước biếu mẹ cha, sau dọn thành cỗ bàn để cả nhà hưởng thụ. Ai cũng mong cho các bậc bề trên ăn được ngon, ngủ được yên, sức khoẻ dồi dào, trí tuệ minh mẫn.

Trong ngày này, ở đất phương Nam, các chàng rể sắp “rắp ranh bắn sẻ” có dịp sêu tết nhạc phụ, nhạc mẫu để cảm tạ ơn đức đã sinh cho mình một hiền thê. Học giả Toan Ánh, trong sách Nếp Cũ - Tín ngưỡng Việt Nam, viết: “Ngày này, những chàng trai đã dạm vợ hoặc hỏi vợ nhưng chưa cưới có bổn phận phải sêu tết trong những dịp lễ tiết.

Ngoài Tết Nguyên đán, một năm có hai lần đi sêu vào dịp cơm mới tháng 5 và tháng 10, nghĩa là vào dịp vụ gặt xong có lúa mới của hai vụ chiêm và mùa. Về vụ chiêm, những chàng rể chưa cưới sẽ phải đi sêu bố mẹ vợ sắp thành nhân dịp Tết Đoan Ngọ.

Lễ sêu trong dịp này bao giờ cũng gồm có đậu xanh mới hái vào tháng tư, gạo nếp của vụ chiêm. Ngoài ra tháng năm cũng là mùa ngỗng và mùa chim ngói, cùng với gạo đậu bao giờ cũng có một đôi ngỗng và vài chục ngói. Kèm theo vài cân đường cát và mấy trái dưa hấu. Thường thì chàng rể đi sêu, bố mẹ vợ thường nhận đồ lễ, nhưng bao giờ cũng hoàn lại một phần”.

Còn với những chàng rể đã có “thâm niên” thì sao? Học giả Toan Ánh cho biết, với những chàng rể đã cưới vợ rồi thì hết lệ sêu, nhưng trong các dịp lễ tết thường có lễ ông bà nhạc. Dịp Tết Đoan Ngọ cũng vậy, các chàng rể dù nghèo vẫn cố kiếm chút lễ để biếu bố mẹ vợ, lễ này nhiều ít tùy tâm và không quan trọng bằng lễ sêu.

Một đối tượng cũng đi tạ ơn trong ngày Tết Đoan Ngọ là cánh học trò. Trong lòng người Việt, trật tự Quân (vua) - Sư (thày) - Phụ (cha) xếp người thày còn cao hơn cả người cha, cho nên việc đi sêu tết, thăm hỏi thày giáo là vô cùng quan trọng, giống như câu “Mùng một tết cha, mùng hai tết mẹ, mùng ba tết thày”.

Ngày Tết Đoan Ngọ cũng là dịp bệnh nhân tri ân thày thuốc, những người chịu ơn có cơ hội tạ ơn ân nhân đã giúp đỡ mình cho dù đạo lý có câu “thi ân bất cầu báo”. Ở Việt Nam, có cả những ngôi chợ chỉ họp vào ngày mùng Bốn để bán đồ cho những người cần tạ ơn vào ngày mùng Năm.

Ví dụ như chợ Mai của làng My Dương (Thanh Mai, Thanh Oai, Hà Nội), liên quan đến chợ làng (chợ Mai). Chợ bán loại thịt lợn theo khổ thấu xương hoặc theo miếng hay lòng lợn bán cả cỗ... để mọi người mua làm quà biếu. Phổ biến nhất là cặp chân giò hoặc dải thịt thăn kèm theo gói bún để thể hiện sự hiếu đễ và biết ơn.

(Theo Laodong.vn)

Đọc nhiều
HỎI ĐÁP THÔNG MINH

CẢM NHẬN CỦA BẠN VỀ BÀI VIẾT NÀY

  • Rất hay
  • Thích
  • Giải trí
  • Cần cải thiện

BÌNH LUẬN (0)

Đừng bỏ lỡ
Tuổi 16 háo hức chinh phục sân chơi âm nhạc “Tiếng hát Hà Nội”

Tuổi 16 háo hức chinh phục sân chơi âm nhạc “Tiếng hát Hà Nội”

11 Nov, 02:32 PM

Lần đầu có cơ hội góp mặt tại cuộc thi Tiếng hát Hà Nội, nhiều học sinh Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) không giấu được sự háo hức. Với các em, đây không chỉ là dịp thử sức ở một sân chơi âm nhạc chuyên nghiệp mà còn là cơ hội khám phá giới hạn bản thân, học hỏi và nuôi dưỡng ước mơ ca hát.

Yêu thương lặng lẽ

Yêu thương lặng lẽ

17 Oct, 10:42 AM

Vân kết hôn muộn, mang thai và sinh con khi gần bốn mươi. Cái tuổi nhiều người đã ổn định công việc, gia đình, con cái, thì Vân thất nghiệp và ngơ ngác bước vào hành trình làm mẹ. Theo chồng, từ bỏ công việc yêu thích, xa quê cả nghìn cây số, nơi đất khách quê người không anh em ruột thịt, chẳng bạn bè thân thiết.

Thức quà gợi nhớ

Thức quà gợi nhớ

17 Oct, 10:37 AM

Trong hương gió thu thoảng về, tôi như thấy mùi thơm ngát của những bát chè đậu đen lẫn với hương gừng, tưởng như nơi đầu lưỡi đã có thể nếm được vị ngọt thanh của những bát chè mẹ nấu. Tôi lớn lên bằng những gánh chè của mẹ, đọng lại trong triền nhớ tuổi thơ là những ký ức ngọt hơn đường.

Gieo mạch nguồn di sản Ca trù ở đất tổ Lỗ Khê

Gieo mạch nguồn di sản Ca trù ở đất tổ Lỗ Khê

12 Oct, 03:31 PM

Với truyền thống gần 600 năm, Ca trù Lỗ Khê đang được các nghệ nhân, câu lạc bộ và chính quyền xã Thư Lâm chung tay gìn giữ, trao truyền, trong đó có lớp truyền dạy với 34 học viên nhỏ tuổi năm 2026. Sự tiếp nối của thế hệ trẻ góp phần nuôi dưỡng sức sống di sản, để những làn điệu cổ tiếp tục ngân vang trong đời sống hôm nay.

Tìm lại ký ức Hà Nội qua hơn 300 tư liệu

Tìm lại ký ức Hà Nội qua hơn 300 tư liệu

11 Oct, 10:52 PM

Dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô, người dân và du khách có thêm một địa chỉ để tìm hiểu Hà Nội từ chiều sâu lịch sử, văn hóa đến nhịp sống đương đại qua trưng bày chuyên đề “Hà Nội - Ngày về chiến thắng”, diễn ra từ ngày 5 đến 15-10 tại Trung tâm Văn hóa và Thư viện Hà Nội.

Tin mới
VIDEO
Tin Tài Trợ