Thể chế là điểm tựa cho quy hoạch

Trong đó, đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô với 4 nhóm nội dung lớn với 31 cơ chế, chính sách được đánh giá là sự chủ động của Hà Nội để tạo đột phá về thể chế, trước những mục tiêu phát triển cao hơn.

Thủ đô Hà Nội được xác định là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ, đóng vai trò hạt nhân và động lực tăng trưởng quan trọng của vùng đồng bằng sông Hồng nói riêng, của cả nước nói chung. Cũng bởi tầm quan trọng đặc biệt, thời gian qua cùng với Luật Thủ đô, nhiều nghị quyết, cơ chế thí điểm, đặc thù cũng đã được ban hành, tạo khung khổ pháp lý để cho Hà Nội phát triển. Trong đó, Luật Thủ đô 2024 đã bước đầu tạo đòn bẩy và xung lực phát triển mới cho Hà Nội với những cơ chế đặc thù, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. Và TP Hà Nội cũng thể hiện tư duy chủ động, nhanh chóng tiếp cận trong tổ chức thực thi Luật bằng những nghị quyết cụ thể hóa. Từ đó, các cơ chế, chính sách cụ thể được đưa vào cuộc sống, góp phần giải quyết những điểm nghẽn, thúc đẩy chuyển đổi tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Hiện Hà Nội đang đứng trước bước ngoặt phát triển bứt phá trong giai đoạn mới với những mục tiêu cao hơn, dài hạn hơn, đồng nghĩa với việc cần một khung pháp lý rộng lớn hơn, tạo không gian cho TP phát triển, sáng tạo. Đồng thời, thực tiễn phát triển nhanh của Thủ đô cũng đòi hỏi những cơ chế linh hoạt hơn về phân cấp, phân quyền, tài chính - ngân sách, đầu tư và quản trị đô thị. Do đó, việc sớm sửa đổi Luật Thủ đô để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới là điều rất cần thiết. Trong đó, Luật kế thừa những chính sách đã có còn phù hợp, bổ sung các cơ chế đặc thù, vượt trội chưa được quy định trong các nghị quyết hay trong luật đã được ban hành để tạo sự phát triển bứt phá cho Thủ đô trong giai đoạn tới. Cùng với đó, Luật Thủ đô cũng cần tạo các chính sách để giải quyết việc phát triển liên vùng giữa Hà Nội với các địa phương, trong đó Hà Nội sẽ đảm nhận vai trò là trung tâm, dẫn dắt.

Như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội vừa qua, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này cần được tiếp cận với tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn, tạo cơ sở pháp lý vượt trội đủ mạnh để Hà Nội phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế đặc thù, mạnh dạn thí điểm những mô hình mới, cách làm mới nhưng phải bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung. Tinh thần xuyên suốt là “trao quyền mạnh hơn - phân cấp, phân quyền toàn diện hơn - trách nhiệm giải trình rõ ràng hơn" đúng với yêu cầu “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Thực tế cũng cho thấy, không có thể chế phù hợp thì không thể có quy hoạch tốt và không có thể chế vượt trội thì không thể tạo ra không gian phát triển vượt trội. Với quy hoạch tổng thể Thủ đô dài hạn với tầm nhìn 100 năm, nhiều mục tiêu lớn, dài hạn được đưa, rất cần gắn với thể chế đặc thù, vượt trội, đủ thẩm quyền và năng lực giải quyết các vấn đề của Thủ đô và Vùng Thủ đô. Với việc chủ động đề xuất mô hình thể chế mới, trong đó nhanh chóng sửa đổi Luật Thủ đô, sẽ tiếp tục tạo không gian pháp lý đủ rộng, công cụ và thẩm quyền đủ mạnh để thực hiện những mục tiêu trong quy hoạch Thủ đô, phát huy vai trò một trung tâm kiến tạo và phát triển của quốc gia trong Kỷ nguyên mới.