Thỏa thuận Mỹ–Ukraine: hợp tác khoáng sản, thúc đẩy tái thiết đất nước
Kinhtedothi - Thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ và Ukraine vừa được phê chuẩn tại Kiev, mở ra một chương mới trong hợp tác kinh tế song phương, nhưng cũng gây ra nhiều lo ngại về tính minh bạch và quyền kiểm soát lợi nhuận.
Vào thứ Năm, Quốc hội Ukraine đã bỏ phiếu phê chuẩn một thỏa thuận đối tác kinh tế với Mỹ, mở đường cho Washington tham gia khai thác và hưởng lợi từ nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của Ukraine. Thỏa thuận này được thông qua với tỷ lệ 338/400 phiếu ủng hộ, bất chấp sự phản đối từ phe đối lập, đánh dấu bước tiến quan trọng trong quan hệ song phương giữa hai quốc gia.
Theo nội dung thỏa thuận, Mỹ sẽ tham gia phát triển và khai thác các loại khoáng sản chiến lược của Ukraine, bao gồm những nguyên tố cần thiết cho sản xuất công nghệ hiện đại. Đổi lại, Washington cam kết đóng góp vào Quỹ đầu tư tái thiết Mỹ-Ukraine - một cơ chế tài chính do cả hai bên đóng góp, nhằm hỗ trợ Ukraine khắc phục hậu quả từ xung đột với Nga.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessant và Phó Thủ tướng thứ nhất Ukraine Yulia Svyrydenko ký thỏa thuận khoáng sản. Ảnh: Bộ Tài chính Mỹ
Quỹ đầu tư này được kỳ vọng sẽ là nguồn lực quan trọng giúp Ukraine phục hồi và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nhiều điều khoản chi tiết trong thỏa thuận, bao gồm việc phân chia lợi nhuận từ khai thác khoáng sản và quản lý quỹ, vẫn chưa được công khai. Điều này đã làm dấy lên lo ngại từ một số nhà lập pháp Ukraine, đặc biệt là các đại biểu thuộc phe đối lập.
Trong cuộc tranh luận tại Quốc hội, một số đại biểu chỉ trích chính phủ vì không minh bạch trong đàm phán và không công bố hai phụ lục kỹ thuật của thỏa thuận. Các phụ lục này được cho là chứa những điều khoản quan trọng liên quan đến quản lý quỹ và cơ chế phân chia lợi nhuận giữa hai bên.
Đáp lại, Bộ trưởng Tài chính Ukraine khẳng định các phụ lục này vẫn đang được hoàn thiện và sẽ được công bố sau khi hai bên đạt được đồng thuận cuối cùng. Phó Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko cũng nhấn mạnh thỏa thuận này là nền tảng cho một mô hình hợp tác kinh tế mới giữa Kiev và Washington.
Các nhà quan sát cho rằng, dù thỏa thuận này có thể giúp Ukraine tăng cường năng lực tự vệ và phát triển kinh tế, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi về tính minh bạch và chủ quyền của quốc gia này đối với nguồn tài nguyên thiên nhiên của mình.
Đọc thêm: Bí ẩn đằng sau làn khói đen và trắng trong mật nghị Vatican
Phe đối lập Ukraine tiếp tục chỉ trích chính phủ, cho rằng Kiev đã nhượng bộ quá nhiều mà không nhận lại được đảm bảo an ninh rõ ràng từ Mỹ. Một số đại biểu cảnh báo Mỹ có thể kiểm soát phần lớn lợi nhuận từ nguồn tài nguyên khoáng sản của Ukraine.
Tuy nhiên, chính phủ Ukraine khẳng định đây là cơ hội để củng cố quan hệ đối tác chiến lược với Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng với Nga vẫn tiếp diễn. Washington cũng nhấn mạnh quan hệ đối tác này sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho cả hai bên và khẳng định cam kết của Mỹ trong việc hỗ trợ Ukraine.
