Tinh gọn bộ máy và biên chế: Không chỉ là con số cơ học

Bộ Chính trị vừa ban hành thêm một Kết luận nữa về nâng cao hiệu quả công tác quản lý biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2022 - 2026 (Kết luận số40-KL/TƯ).

Với kết luận này, Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh quan điểm mục tiêu cũng như chỉ ra rõ hơn một số giải pháp trọng tâm cho công tác tinh giản biên chế cho thời gian sắp tới.

Công tác sắp xếp, kiện toàn bộ máy, biên chế theo hướng tinh gọn là một trong những điểm nhấn nổi bật trong những năm qua với những kết quả tích cực. Đặc biệt, năm 2021, lần đầu tiên cả nước hoàn thành vượt mục tiêu tinh giản biên chế (10%) mà Bộ Chính trị đề ra tại Nghị quyết số 39-NQ/TW.

Như con số thống kê của Bộ Nội vụ, tính đến hết năm 2021, biên chế công chức giảm 10,01%; biên chế sự nghiệp giảm 11,67%. Như vậy, với một công việc khó, phức tạp đặt ra, đã tạo những bước đột phá quan trọng, giúp cho bộ máy giảm cồng kềnh và giảm gánh nặng cho ngân sách. Theo Bộ Tài chính, qua sắp xếp bộ máy và tinh giản biên chế giai đoạn 2017 - 2021 đã giảm chi ngân sách nhà nước được 25.000 tỷ đồng.

Đây là những con số rất đáng chú ý. Nhiều bộ ngành, địa phương đã thực hiện tinh gọn hàng nghìn đầu mối, giảm một loạt lãnh đạo cấp trưởng, cấp phó và tinh giản hàng nghìn biên chế.

Nhiều giải pháp hay, cách làm sáng tạo, quyết liệt đã được triển khai, tạo ra hiệu quả thực tiễn. Việc đẩy nhanh mô tả vị trí, việc làm cũng tạo ra những cách làm hay, tiến bộ, thúc đẩy việc tinh gọn bộ máy, loại bỏ được những người không phù hợp với vị trí và phát triển được những người có năng lực phù hợp.

Nhưng nhìn nhận một cách thẳng thắn, những kết quả đạt được vẫn còn khá khiêm tốn khi mà việc thực hiện tinh giản vừa qua ở không ít địa phương, đơn vị vẫn còn mang tính cơ học.

Thực tế cũng cho thấy, bộ máy bên trong của một số đơn vị cũng có chiều hướng tăng ở các phân khúc, đặc biệt là số cơ quan chuyên môn. Các đơn vị, tổ chức đều xây dựng vị trí việc làm, khung năng lực và mô tả vị trí làm việc nhưng còn một số hạn chế, bất cập, chưa quyết liệt, chưa góp ích nhiều trong tinh giản biên chế.

Thực trạng này dẫn đến, bộ máy tại nhiều đơn vị vẫn còn cồng kềnh, chưa đạt được mục tiêu, yêu cầu đã đề ra. Việc nâng cao hiệu quả công tác quản lý biên chế của hệ thống chính trị giai đoạn 2022 - 2026 tiếp tục được Bộ Chính trị đặt ra.

Như trong Kết luận, giai đoạn 2021 - 2026, toàn hệ thống chính trị tinh giản ít nhất 5% biên chế cán bộ, công chức và ít nhất 10% biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Đi kèm với đó là nhiều giải pháp đã được xác định, trong đó cần ban hành được danh mục, khung năng lực của từng vị trí việc làm của từng cơ quan, tổ chức; hoàn thành danh mục vị trí việc làm trong hệ thống chính trị.

Những quyết tâm lớn với lộ trình tinh nhuệ bộ máy, để bộ máy phải gọn nhẹ nhưng đảm bảo chất lượng đã được xác định. Đụng đến bộ máy, biên chế là vấn đề rất nhạy cảm, phức tạp, không hề dễ dàng. Để thực sự tạo ra những cú hích tiếp theo về tinh gọn bộ máy, tránh tình trạng giảm nặng về tính cơ học, sau quyết tâm, giải pháp đã có cần phải có sự quyết liệt vào cuộc đồng bộ và thực chất.

Trong đó, nâng cao chất lượng, cơ cấu lại đội ngũ theo đúng vị trí việc làm và theo chức danh, chức vụ lãnh đạo, quản lý là cần thiết. Và quan trọng hơn cả, để có bộ máy gọn nhưng tinh, cần vượt qua rào cản, cũng là khuyết điểm hiện nay là tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm, vì lợi ích riêng của ngành, địa phương.