Từ Luật Thủ đô đến Nghị quyết 53 của HĐND TP Hà Nội: đưa giết mổ gia súc, gia cầm đi vào nền nếp

Thách thức với an toàn thực phẩm

Theo thống kê của Phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), nhu cầu tiêu thụ các loại thịt gia súc, gia cầm của người dân Thủ đô rất lớn; bình quân mỗi tháng vào khoảng 19.890 tấn thịt lợn hơi; 6.630 tấn thịt gà, vịt.

Mặc dù vậy, tổng lượng thịt gia súc, gia cầm được cơ quan chuyên môn thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội kiểm soát tại các cơ sở giết mổ được cấp phép cung cấp ra thị trường tiêu thụ mới đạt hơn 13.000 tấn/tháng, trong đó có hơn 1.500 tấn thịt trâu bò, 8.500 tấn thịt lợn, hơn 3.000 tấn thịt gia cầm.

Như vậy theo ước tính, lượng thịt từ các cơ sở giết mổ được kiểm soát mới đáp ứng hơn 60% nhu cầu tiêu thụ; còn lại là lượng thịt gia súc, gia cầm được giết mổ tại các điểm giết mổ nhỏ lẻ, nguồn thịt nhập khẩu và nguồn thịt ngoại tỉnh đưa vào tiêu thụ trên địa bàn Hà Nội. 

Chất lượng thịt gia súc, gia cầm cũng là vấn đề lớn đặt ra. Thực tế những năm qua, việc quản lý chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học đã được TP chỉ đạo thực hiện tương đối hiệu quả. Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cũng giao Phòng Chất lượng và Phát triển thị trường thường xuyên lấy mẫu để phân tích, phát hiện, ngăn chặn kịp thời hành vi sử dụng chất cấm trong sản phẩm chăn nuôi.

Mặc dù vậy, hoạt động giết mổ nhỏ lẻ phức tạp đặt ra nhiều thách thức đối với nhiệm vụ bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm. Trên địa bàn Hà Nội hiện nay chỉ có 7 cơ sở giết mổ quy mô công nghiệp, khoảng vài chục cơ sở giết mổ quy mô bán công nghiệp, còn lại chủ yếu là các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ. Trong đó, có rất nhiều cơ sở giết mổ chưa được cấp phép.

Liên quan đến câu hỏi “vì sao những cơ sở giết mổ nhỏ lẻ vẫn hoạt động”, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thuỷ sản và Thú y (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Đình Đảng cho rằng, sở dĩ hiện nay TP chưa thể xoá bỏ hoàn toàn các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ là bởi chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn còn rất phổ biến.

Thống kê cho thấy, toàn TP hiện vẫn còn tới hơn 100.000 hộ chăn nuôi gia súc, gia cầm nhỏ lẻ; kéo theo đó là nhu cầu về giết mổ. Cá biệt tại nhiều địa phương, thậm chí đã hình thành cả những ngôi làng với hàng chục cơ sở chuyên giết mổ gia súc, gia cầm.

Bên cạnh nguyên nhân đến từ chăn nuôi nhỏ lẻ, thói quen tiêu dùng của người dân cũng là yếu tố khiến hoạt động giết mổ nhỏ lẻ tồn tại dai dẳng, nhất là ở những vùng nông thôn, ven đô. Thực tế cho thấy, một bộ phận lớn người dân vẫn giữ thói quen sử dụng “thịt nóng” (các loại thịt được giết mổ và đưa ra bày bán trực tiếp ngoài chợ), thay vì “thịt mát” (các loại thịt được giết mổ, sơ chế, đóng gói, bảo quản lạnh trước khi đưa ra thị trường).

Đưa giết mổ đi vào nền nếp

Việc tồn tại các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ khiến công tác quản lý chất lượng thịt gia súc, gia cầm nói riêng, bảo đảm an toàn thực phẩm cho hơn 10 triệu người dân trên địa bàn Hà Nội nói chung gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn.

Nhận thức được vấn đề nêu trên, những năm qua, UBND TP Hà Nội đã có nhiều động thái quyết liệt nhằm xử lý dứt điểm tình trạng giết mổ nhỏ lẻ. Từ đầu năm 2020, TP đã ban hành Quyết định số 761/QĐ-UBND phê duyệt mạng lưới các cơ sở giết mổ tập trung. Đến nay, đã xây dựng được 12 cơ sở giết mổ tập trung theo quy hoạch và đang tiếp tục triển khai.

Trên cơ sở Nghị quyết số 436/NQ-UBND ngày 10/7/2025 của HĐND TP Hà Nội về hoạt động chất vấn tại kỳ họp thứ 25, ngày 20/10/2025 vừa qua, UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 283/KH-UBND về quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh động vật và sản phẩm động vật trên địa bàn TP Hà Nội đến năm 2030.

Kế hoạch số 283/KH-UBND nhằm nâng cao chất lượng an toàn thực phẩm, ngăn chặn lây lan dịch bệnh, đảm bảo điều kiện vệ sinh môi trường, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật, đáp ứng nhu cầu về thực phẩm sạch của người dân Thủ đô.

Và mới đây nhất, cụ thể hoá Điều 32 Luật Thủ đô sửa đổi năm 2024, HĐND TP Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 53/NQ-HĐND quy định về một số chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp TP Hà Nội; trong đó có Điều 14: hỗ trợ cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung.

Theo đó, đối với dự án đầu tư, TP Hà Nội sẽ hỗ trợ 1 lần với mức hỗ trợ 100% lãi suất vay trong thời hạn 3 năm (36 tháng) để đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp cơ sở giết mổ tập trung, công nghiệp. Các tổ chức, cá nhân có thể được hỗ trợ 1 lần với mức hỗ trợ 100% lãi suất vay trong thời hạn 3 năm (36 tháng) để mua xe ô tô vận chuyển thịt từ cơ sở giết mổ đến nơi tiêu thụ.

TP Hà Nội cũng sẽ hỗ trợ chi phí giết mổ, chi phí xử lý nước thải cho các tổ chức, cá nhân. Cụ thể, đối với giết mổ công nghiệp, được hỗ trợ 25.000 đồng/con lợn; 80.000 đồng/con trâu, bò; 1.100 đồng/con gia cầm. Đối với giết mổ bán công nghiệp, được hỗ trợ 20.000 đồng/con lợn; 75.000 đồng/con trâu, bò; 1.000 đồng/con gia cầm.

Ngoài ra, TP Hà Nội cũng sẽ hỗ trợ chi phí xử lý nước thải, với mức tối đa 50% chi phí xử lý nước thải với mức 10.000 đồng/m3; mỗi tổ chức, cá nhân được hỗ trợ không quá 160.000.000 đồng/năm. Thời gian hỗ trợ trong 3 năm (36 tháng).

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, cùng với Kế hoạch số 283/KH-UBND, Điều 14 Nghị quyết số 53/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội được xem là “cú hích” quan trọng đối với giết mổ gia súc, gia cầm, hứa hẹn đưa hoạt động này đi vào nền nếp.

Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội sẽ phối hợp với các xã, phường để từng bước đưa các nội dung của Nghị quyết số 53/NQ-HĐND đi vào cuộc sống, hướng đến phát triển các cơ sở giết mổ tập trung, giết mổ khép kín nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn Thủ đô.