Ứng dụng số mở hướng đi mới cho tiêu thụ nông sản Việt Nam
Kinhtedothi - Tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức ngày 21/11, ông Nguyễn Thanh Mộng – Giám đốc phát triển thị trường Việt Nam, Công ty TNHH Sorimachi Việt Nam cho biết quá trình chuyển đổi số từ năm 2021 đến nay đã giúp hàng nghìn HTX nông nghiệp thay đổi phương thức quản lý, chuẩn hóa dữ liệu sản xuất và nâng cao hiệu quả tiêu thụ nông sản. Những kinh nghiệm triển khai thực tế cho thấy công nghệ số đang trở thành công cụ quan trọng thúc đẩy nông nghiệp hiện đại, minh bạch và hội nhập.
Ông Nguyễn Thanh Mộng – Giám đốc phát triển thị trường Việt Nam, Công ty TNHH Sorimachi Việt Nam chia sẻ tại Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức ngày 21/11. Ảnh: Phạm Hùng
Từ nhận thức đến thay đổi phương thức quản trị
Ông Nguyễn Thanh Mộng cho biết, giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 11/2025, Sorimachi Việt Nam đã phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE), Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (VCA), các trường, viện chuyên ngành cùng nhiều địa phương triển khai loạt hoạt động chuyển đổi số quy mô lớn, bài bản. “Chúng tôi tiếp cận HTX không chỉ để đưa phần mềm vào sử dụng, mà quan trọng hơn là giúp họ thay đổi tư duy quản lý từ thủ công sang minh bạch, chuẩn hóa và liên thông dữ liệu” – ông Mộng nhấn mạnh.
Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam vẫn còn phổ biến tập quán ghi chép thủ công, quản lý kinh nghiệm, việc áp dụng công nghệ số trở thành bước đột phá để nâng cao năng lực quản trị, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.
Theo ông Nguyễn Thanh Mộng, Sorimachi cùng các đơn vị đối tác đã triển khai ba nhóm phần mềm then chốt tạo thành “bộ công cụ quản trị số” cho HTX.
Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức ngày 21/11. Ảnh: Phạm Hùng
Thứ nhất, WACA – số hóa tài chính kế toán: đây là phần mềm được nhiều HTX đánh giá có tác động lớn nhất. Nhờ hệ thống kế toán chuẩn hóa, minh bạch, HTX xây dựng được niềm tin với xã viên, ngân hàng và đối tác. “Rất nhiều HTX trước đây không có báo cáo tài chính rõ ràng, khó tiếp cận vốn. Khi áp dụng WACA, họ chủ động hơn rất nhiều trong quản trị dòng tiền và làm việc với cơ quan chức năng” – ông Mộng cho biết.
Thứ hai, FaceFarm – nhật ký sản xuất điện tử: phần mềm giúp HTX ghi chép đầy đủ quá trình canh tác, đáp ứng chuẩn GAP, VietGAP và yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Đây là điều kiện để nông sản tham gia chuỗi phân phối hiện đại và xuất khẩu.
Thứ ba, Hanbai – quản lý bán hàng và tồn kho: “Hệ thống này giúp HTX kết nối thị trường, theo dõi đơn hàng, kiểm soát tồn kho theo thời gian thực. Nhiều HTX đã nâng cao đáng kể khả năng tiêu thụ và giảm thất thoát sau thu hoạch” – ông Mộng chia sẻ.
Việc số hóa đồng bộ ba lĩnh vực kế toán – sản xuất – tiêu thụ giúp HTX vận hành chuyên nghiệp, dữ liệu liên thông và tạo nền tảng cho mô hình quản trị hiện đại. Quy mô triển khai: hơn 10.000 HTX được đào tạo, hàng nghìn đơn vị ứng dụng thực tế.
Thống kê đến tháng 11/2025 cho thấy: gần 10.000 HTX được đào tạo sử dụng phần mềm; hơn 5.000 HTX đã có tài khoản phần mềm, trong đó 1.000 HTX tự chi trả chi phí duy trì; 12 tỉnh, thành phố dành ngân sách nhà nước triển khai cho HTX; hơn 1.000 sinh viên được đào tạo thực hành về quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và tài chính số.
Ông Nguyễn Thanh Mộng nhấn mạnh: “Điều quan trọng nhất không phải là con số phần mềm được cài đặt, mà là việc rất nhiều HTX đã thật sự thay đổi cách vận hành: ghi chép đầy đủ, hiểu dữ liệu và dựa vào dữ liệu để ra quyết định”.
Từ góc nhìn thực tiễn, ông Nguyễn Thanh Mộng kiến nghị: cần tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, nhất là với HTX còn hạn chế về nhân lực. Ảnh: Phạm Hùng
Theo ông Mộng, sự thay đổi này tạo ra chuyển biến rõ rệt trong tư duy quản trị – yếu tố cốt lõi giúp HTX tiến gần hơn với mô hình sản xuất chuyên nghiệp gắn với chuỗi giá trị nông sản.
Lợi ích thấy rõ của chuyển đổi số trong HTX nông nghiệp
Từ thực tiễn triển khai, đại diện Sorimachi nêu bốn nhóm lợi ích nổi bật:
Thứ nhất, minh bạch tài chính – giúp HTX phát triển bền vững, gia tăng niềm tin của xã viên và thuận lợi khi làm việc với ngân hàng.
Thứ hai, chuẩn hóa quản lý sản xuất – giúp đáp ứng yêu cầu về kiểm tra, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc.
Thứ ba, tăng khả năng tiêu thụ nông sản – nhờ kết nối thị trường tốt hơn, quản lý đơn hàng chính xác, cải thiện chất lượng dịch vụ.
Thứ tư, tối ưu chi phí – nhiều HTX giảm được sai sót, giảm thất thoát, tối ưu nhân sự.
“Chuyển đổi số không chỉ là chuyện phần mềm, mà là thay đổi cách tổ chức sản xuất, thay đổi tư duy quản trị. Khi HTX thấy hiệu quả, họ sẽ tự nguyện duy trì và mở rộng ứng dụng” – ông Mộng nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Thanh Mộng cho biết, trong quá trình triển khai, các đơn vị rút ra nhiều bài học quan trọng: công nghệ phải đơn giản, giao diện dễ dùng để nông dân và cán bộ HTX có thể thao tác ngay; Đào tạo liên tục là yếu tố mang tính quyết định – nếu chỉ cài phần mềm mà không hướng dẫn sâu, HTX sẽ khó duy trì; cần có mô hình điểm để xã viên “thấy hiệu quả trước khi làm”.
Dữ liệu cần được liên thông giữa HTX – địa phương – Bộ để phục vụ quản lý và tránh trùng lặp. Chuẩn bị nguồn nhân lực số thông qua sinh viên thực tập, các lớp đào tạo gắn với sản xuất thực tế. “Chúng tôi nhận ra rằng, muốn chuyển đổi số thành công thì phải đi cùng HTX từng bước, đồng hành sát sao, không thể chỉ đưa phần mềm rồi để họ tự làm” – ông Mộng chia sẻ thêm.
Hình thành nền tảng số dùng chung cho HTX nông nghiệp
Trong thời gian tới, Sorimachi sẽ phối hợp với MAE, VCA và các đơn vị liên quan triển khai nhiều hướng đi chiến lược: xây dựng phần mềm quản lý thành viên HTX, đồng bộ với kế toán, sản xuất và tiêu thụ. Bên cạnh đó, tham gia cùng Cục Kinh tế hợp tác và Cục Chuyển đổi số (MAE) phát triển nền tảng số dùng chung cho HTX nông nghiệp, đảm bảo dữ liệu thống nhất từ HTX lên địa phương và Bộ; mở rộng đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn chuyên sâu; tích hợp AI phân tích dữ liệu, dự báo mùa vụ, chi phí, sản lượng… hỗ trợ người quản lý ra quyết định.
Diễn đàn “Phát triển kinh tế số: Cơ hội và thách thức trong Kỷ nguyên mới” do Báo Kinh tế & Đô thị tổ chức ngày 21/11 (tại Khách sạn Hà Nội DAEWOO) quy tụ nhiều chuyên gia, nhà quản lý uy tín, trực tiếp hoạch định chính sách và triển khai các mô hình kinh tế số. Ảnh: Phạm Hùng
Theo ông Mộng, khi có nền tảng số thống nhất, dữ liệu từ hàng chục nghìn HTX sẽ được chuẩn hóa, qua đó giúp Bộ, ngành và địa phương quản lý hiệu quả hơn; doanh nghiệp, hợp tác xã có điều kiện dễ dàng kết nối giao thương.
Từ góc nhìn thực tiễn, ông Nguyễn Thanh Mộng kiến nghị: cần tăng cường hướng dẫn trực tiếp tại cơ sở, nhất là với HTX còn hạn chế về nhân lực. Bên cạnh đó, hỗ trợ hạ tầng, nhân lực và mô hình điểm để HTX tiếp cận công nghệ sớm hơn; đẩy mạnh phối hợp giữa MAE, VCA, các địa phương, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ. “Cần có sự tham gia đồng bộ của tất cả các bên thì công cuộc chuyển đổi số nông nghiệp mới tạo được sự lan tỏa và phát huy hiệu quả bền vững” – ông Mộng nhấn mạnh.
Ông Nguyễn Thanh Mộng khẳng định: chuyển đổi số trong nông nghiệp Việt Nam đang chuyển biến mạnh mẽ, đặc biệt trong quản trị HTX, truy xuất nguồn gốc, tiêu thụ nông sản. Đây là cơ hội để nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường và thúc đẩy kinh tế hợp tác phát triển bền vững. “Điều quan trọng là chúng ta phải kiên trì, đồng hành và đặt lợi ích của HTX, của người nông dân vào trung tâm. Khi thấy được hiệu quả rõ ràng, chuyển đổi số sẽ trở thành động lực tự thân của ngành nông nghiệp” – ông Mộng nói.
