Các ngân hàng châu Âu rút ngắn thời gian chào bán cổ phiếu để tránh cú sốc thị trường

Các ngân hàng đầu tư tại châu Âu đang đẩy nhanh tiến độ tiếp thị và chào bán trong các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) nhằm giảm rủi ro từ biến động thị trường toàn cầu. Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán liên tục chịu tác động từ bất ổn chính trị và thương mại quốc tế kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng.

Theo số liệu của Dealogic, công ty chuyên cung cấp dữ liệu thị trường vốn, thời gian trung bình từ lúc một đợt IPO được công bố chính thức đến khi nhà đầu tư được mời đặt giá tại châu Âu đã rút xuống còn 5 ngày trong năm nay. Con số này giảm mạnh so với mức 10 ngày của năm 2022 và được xem là mức thấp kỷ lục.

Các ngân hàng lo ngại rằng việc kéo dài thời gian đặt giá có thể khiến thương vụ dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc bất ngờ trên thị trường, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh quy mô hoặc trì hoãn niêm yết.

Czechoslovak Group (CSG), tập đoàn công nghiệp quốc phòng có trụ sở tại Prague, Cộng hòa Séc, là một ví dụ điển hình. Đợt IPO của CSG được đánh giá là thương vụ quốc phòng lớn nhất từng được thực hiện tại châu Âu. Cổ phiếu của tập đoàn bắt đầu giao dịch tại Amsterdam tháng trước và đạt mức định giá 33 tỷ euro ngay trong ngày đầu tiên, với thời gian chào bán chỉ kéo dài ba ngày.

Tại Áo, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng Asta Energy cũng chỉ chào bán cổ phiếu trong bốn ngày và ghi nhận mức tăng 46% trong phiên giao dịch đầu tiên tại Frankfurt vào cuối tháng Giêng.

Antoine Noblot, nhân viên tại ngân hàng BNP Paribas tại Pháp, cho biết kể từ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, mục tiêu trọng tâm của các đợt IPO tại châu Âu là giảm thiểu rủi ro. Trong bối cảnh thị trường biến động mạnh, việc rút ngắn thời gian tiếp xúc công khai với nhà đầu tư được xem là cách hạn chế tác động từ các yếu tố ngoài tầm kiểm soát.

Xu hướng này không chỉ diễn ra ở châu Âu. Tại Mỹ, dữ liệu Dealogic cho thấy thời gian chào bán trung bình trong năm nay cũng tiến gần mức thấp kỷ lục, một phần nhờ các quy trình được tinh gọn sau khủng hoảng năm 2008 và sự phổ biến của các hoạt động tiếp thị trực tuyến từ thời Covid 19. Tuy nhiên, tại châu Âu, nhu cầu đầu tư vào tài sản khu vực đang gia tăng đã tạo điều kiện để các ngân hàng chủ động tiếp cận nhà đầu tư từ sớm, trước khi IPO được công bố chính thức.

Thay vì tập trung hoàn toàn vào giai đoạn chào bán, nhiều ngân hàng đã dành hàng tháng để làm việc riêng với các nhà đầu tư lớn nhằm thăm dò nhu cầu và xác định mức giá kỳ vọng. Với thương vụ CSG, BNP Paribas cho biết đã tiếp xúc hơn 150 nhà đầu tư trong nhiều tháng, qua đó xác định sớm nhóm khoảng 20 đến 30 nhà đầu tư chủ chốt trước khi bước vào giai đoạn công khai.

Áp lực rút ngắn tiến độ IPO còn đến từ môi trường chính sách toàn cầu nhiều bất ổn. Thị trường chứng khoán quốc tế từng giảm mạnh khi Mỹ áp đặt các gói thuế quan quy mô lớn, khiến nhiều doanh nghiệp tạm dừng kế hoạch huy động vốn để đánh giá tác động. Gần đây, những diễn biến liên quan tới Greenland cũng làm gia tăng lo ngại chính trị tại châu Âu, ảnh hưởng tới tâm lý nhà đầu tư.

Trong bối cảnh đó, một số kế hoạch IPO đã bị điều chỉnh. Visma, tập đoàn phần mềm có trụ sở tại Bắc Âu, đang cân nhắc hoãn niêm yết tại London sau khi cổ phiếu công nghệ bị bán tháo. Tại Mỹ, Liftoff Mobile, nhà cung cấp phần mềm và dịch vụ quảng cáo di động, cũng hoãn IPO với lý do điều kiện thị trường không thuận lợi.

Đọc thêm: Ông Zelensky tiết lộ mốc thời gian mục tiêu của Mỹ để giải quyết xung đột Nga - Ukraine

Anvita Arora, đồng giám đốc toàn cầu mảng thị trường vốn cổ phiếu tại ngân hàng Pháp Société Générale, cho biết các bên đang cố gắng thu hẹp tối đa thời gian thực hiện giao dịch để giảm rủi ro nếu thị trường xuất hiện diễn biến bất ngờ. Luca Erpici, nhân viên tại ngân hàng đầu tư Mỹ Jefferies cho biết khi mục tiêu huy động đã đạt được, các bên không muốn tiếp tục đối mặt với biến động thị trường.

Một yếu tố hỗ trợ cho các đợt IPO là sự tham gia của các nhà đầu tư chiến lược. Trong thương vụ của Asta Energy, bốn nhà đầu tư gồm tập đoàn công nghệ năng lượng Đức Siemens Energy, công ty quản lý tài sản BNPP Asset Management thuộc BNP Paribas, tập đoàn quản lý tài sản toàn cầu Invesco Asset Management của Mỹ và WCM Investment Management đã cam kết tổng cộng 55 triệu euro trong thương vụ trị giá 125 triệu euro.

Với CSG, tập đoàn quản lý tài sản lớn nhất thế giới BlackRock cùng một công ty con của Cơ quan Đầu tư Qatar, quỹ đầu tư quốc gia của Qatar, đã cam kết tổng cộng 900 triệu euro.

Theo Stephane Gruffat, phụ trách mảng IPO toàn cầu tại ngân hàng Deutsche Bank tại Đức, hoạt động tiếp thị IPO tại châu Âu ngày càng chuyển sang hình thức tiếp thị riêng tư, trong đó phần lớn công việc được hoàn tất trước khi thương vụ được công bố công khai, giúp giai đoạn chào bán chính thức diễn ra nhanh gọn hơn.