Điểm mặt những loại thực phẩm quen thuộc, càng ăn càng gây suy thận

Thực phẩm giàu protein

Thịt đỏ như thịt bò, cừu, lợn... là nguồn protein dồi dào. Tuy nhiên, khi tiêu thụ quá mức, cơ thể sẽ sản sinh nhiều chất thải như ure và creatinine, buộc thận phải hoạt động cật lực để loại bỏ.

Một nghiên cứu cho thấy, chế độ ăn giàu protein lâu dài có thể làm tăng 23% nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính. Đối với những người đã có vấn đề về chức năng thận, chế độ ăn giàu protein còn nguy hại hơn.

Các chuyên gia khuyên rằng, người lớn khỏe mạnh nên kiểm soát lượng protein hàng ngày ở mức 0,8-1,2 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Đối với vận động viên hoặc những nhóm người đặc thù, có thể tăng lên một cách hợp lý, nhưng không nên vượt quá 1,6 gram trên mỗi kilogram trọng lượng cơ thể. Nguồn protein nên đa dạng, bao gồm thịt nạc, cá, trứng, các sản phẩm từ đậu, v.v.

Thực phẩm nhiều muối

Muối là gia vị không thể thiếu trong chế độ ăn hàng ngày của chúng ta, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều muối lại gây tổn hại lớn đến thận. Nhiều người không biết rằng lượng muối họ tiêu thụ hàng ngày vượt xa so với nhu cầu của cơ thể.

Thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, mì ăn liền… đều chứa lượng muối ẩn rất lớn. Chế độ ăn nhiều muối sẽ làm tăng huyết áp, gây gánh nặng cho thận. Nếu kéo dài, có thể dẫn đến xơ hóa cầu thận, thậm chí gây suy thận.

Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị người trưởng thành không nên tiêu thụ quá 5 gram muối mỗi ngày.

Để giảm lượng muối tiêu thụ, có thể thực hiện những cách sau: Hạn chế ăn thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn mang về, ăn nhiều rau và trái cây tươi; trong nấu ăn nên dùng muối vừa phải, có thể dùng các loại thảo mộc và gia vị để tăng hương vị cho món ăn; hình thành thói quen đọc nhãn thực phẩm và chú ý tới hàm lượng natri ẩn.

Thực phẩm giàu Oxalat (Củ cải đường, rau bina, socola)

Oxalat là một hợp chất tự nhiên có thể liên kết với canxi trong nước tiểu để hình thành sỏi thận oxalat canxi. Theo Pharmacity, những người có tiền sử sỏi thận cần đặc biệt hạn chế các loại rau như rau bina (chân vịt) hoặc măng tây để bảo vệ hệ bài tiết.

Thực phẩm nấu quá chín

Các phương pháp nấu ở nhiệt độ cao như nướng, chiên, xào tuy có thể làm tăng hương vị của thực phẩm, nhưng đồng thời cũng tạo ra những chất có hại.

Những chất này kích thích phản ứng viêm, làm tăng tốc độ suy giảm chức năng thận. Nghiên cứu cho thấy, việc tiêu thụ lâu dài mức độ cao các chất AGE làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính.

Đối với những người đã mắc bệnh thận, những chất này càng là "đổ thêm dầu vào lửa", thúc đẩy tình trạng bệnh xấu đi nhanh hơn.

Để giảm lượng chất có hại này, nên áp dụng các phương pháp nấu ăn ở nhiệt độ thấp như hấp, luộc, hầm. Nếu thực sự muốn ăn đồ nướng hoặc chiên, hãy chọn cách nấu nhanh trong thời gian ngắn và kết hợp với rau tươi để trung hòa một phần các chất có hại.

Nội tạng động vật

Gan, thận, lòng, óc… chứa nhiều purin, chất sẽ phân hủy thành axit uric trong máu. Khi axit uric tăng cao, dễ hình thành sỏi thận hoặc gây bệnh gout, đặc biệt ở người có chức năng thận yếu.

Theo Mayo Clinic, giảm purin trong chế độ ăn là biện pháp quan trọng giúp kiểm soát axit uric và ngăn ngừa tổn thương thận.

Lưu ý: Hạn chế tần suất ăn các món nội tạng, đặc biệt nếu bạn từng có tiền sử sỏi thận, bệnh gout hoặc gia đình có người mắc bệnh thận.

Carbohydrate tinh chế

Các thực phẩm carbohydrate tinh chế như bánh mì trắng, gạo trắng, mì tinh chế, mặc dù hương vị ngon nhưng giá trị dinh dưỡng thấp và có thể gây hại thận.

Những thực phẩm này sẽ làm tăng nhanh lượng đường trong máu, tăng tiết insulin, lâu dài có thể dẫn đến kháng insulin, tăng nguy cơ mắc tiểu đường loại 2. Trong khi đó, tiểu đường là một trong những nguyên nhân chính gây bệnh thận.

Ngoài ra, thực phẩm chứa carbohydrate tinh chế thường thiếu chất xơ và các dưỡng chất khác, việc tiêu thụ lâu dài dẫn đến mất cân bằng dinh dưỡng, gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe thận.

Nên chọn các loại thực phẩm carbohydrate phức hợp như ngũ cốc nguyên hạt, khoai củ, đậu thay cho carbohydrate tinh chế. Những thực phẩm này không chỉ cung cấp năng lượng bền vững mà còn giàu chất xơ và vi chất, giúp duy trì ổn định đường huyết và sức khỏe đường ruột.

Những thói quen xấu gây hại cho thận nên tránh

Bên cạnh việc tìm hiểu về những thực phẩm không tốt cho thận, mỗi người cần biết các thói quen xấu gây hại cho thận để có thể chủ động phòng tránh, chẳng hạn như:

Lạm dụng caffeine (có trong cà phê, soda, trà): Dung nạp nhiều caffeine mỗi ngày có thể gây hại cho thận. Caffeine làm tăng lưu lượng máu, tăng huyết áp, có tác dụng lợi tiểu, gây mất nước.

Ít uống nước: Uống đủ nước giúp loại bỏ các độc tố, natri dư thừa ra khỏi cơ thể, phòng tránh nguy cơ hình thành sỏi thận. Mỗi người được khuyến nghị nên uống 1,5 – 2 lít nước/ngày. Lưu ý, người đang gặp bệnh lý về thận cần uống nước theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Thiếu ngủ: Khi cơ thể chìm vào giấc ngủ, thận sẽ tái tạo các mô bị tổn thương. Chu kỳ ngủ – thức không phù hợp có thể tác động đến thận, dẫn đến tình trạng tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, qua đó làm giảm lưu lượng máu đi đến thận.

Thích ăn ngọt: Ăn món nhiều đường góp phần làm tăng nguy cơ bị tiểu đường, tăng huyết áp – hai trong số các nguyên nhân phổ biến gây ra các bệnh lý về thận.

Tập luyện quá sức: Vận động thể chất quá sức trong thời gian dài có thể dẫn đến tình trạng tiêu cơ vân. Ở tình trạng này, các chất đi vào máu quá nhanh khiến thận không xử lý kịp, làm thận bị suy yếu.

Tự ý dùng thuốc giảm đau: Những loại thuốc giảm đau không kê đơn như NSAID (thuốc chống viêm không steroid)… có thể làm giảm tình trạng đau nhức nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho thận, đặc biệt là với những người đã mắc bệnh về thận…