EBRD nâng dự báo tăng trưởng Đông Âu, Trung Á và Địa Trung Hải trong hai năm tới

Ngân hàng Tái thiết và Phát triển châu Âu (EBRD) dự báo tăng trưởng kinh tế tại các khu vực hoạt động của ngân hàng sẽ tăng tốc trong hai năm tới, nhờ sự linh hoạt của chuỗi cung ứng và khả năng thích ứng trước căng thẳng thương mại.

Báo cáo công bố hôm thứ Năm cho thấy tăng trưởng chung được dự báo tăng từ mức ước tính 3,4% năm 2025 lên 3,6% năm 2026 và đạt 3,7% vào năm 2027. Mức dự báo cho năm hiện tại được điều chỉnh tăng 0,2 % so với báo cáo tháng 9 năm ngoái. EBRD cho biết sự phân mảnh địa chính trị gây tác động ít nghiêm trọng hơn dự đoán ban đầu đối với thương mại toàn cầu.

Nhà kinh tế trưởng Beata Javorcik nhận định các nền kinh tế thuộc khu vực EBRD đang thích ứng tốt hơn trước căng thẳng thương mại kéo dài. Bà cho biết Mỹ không phải thị trường trọng yếu đối với phần lớn các nước trong khu vực và tác động từ chính sách thương mại của Mỹ chủ yếu mang tính gián tiếp. Theo bà, thuế quan của Mỹ ảnh hưởng tới xuất khẩu của Đức, nền kinh tế phụ thuộc vào chuỗi cung ứng từ Trung Âu, khu vực có liên kết sản xuất chặt chẽ với ngành công nghiệp Đức.

Triển vọng tăng trưởng cho thấy sự khác biệt giữa các khu vực. Trung Á tiếp tục là điểm sáng, dù tăng trưởng dự kiến ổn định ở mức 5,6% năm 2026 sau mức 6,9% năm trước, nhờ tiêu dùng mạnh, tín dụng mở rộng và dòng kiều hối ổn định. Đông Âu và Caucasus được dự báo tăng trưởng 2,9% năm 2026, phản ánh triển vọng thận trọng hơn. EBRD hạ dự báo tăng trưởng của Ukraine xuống 2,5% trong năm nay, cho rằng các lợi ích kinh tế từ bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào sẽ cần thời gian dài để lan tỏa vào nền kinh tế thực.

Ở các khu vực khác, Thổ Nhĩ Kỳ được dự báo tăng trưởng 4,0% năm 2026 bất chấp chính sách tiền tệ thắt chặt và biến động thị trường, trong khi khu vực Nam và Đông Địa Trung Hải được nâng dự báo lên 4,2%.

Báo cáo nhấn mạnh tác động từ căng thẳng kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc. Khi thương mại song phương giữa hai nền kinh tế lớn giảm trong năm 2025, các nhà nhập khẩu Mỹ tìm kiếm nhà cung cấp thay thế. Một số nền kinh tế thuộc khu vực EBRD đã tăng xuất khẩu máy tính, điện thoại di động, kim loại quý và các sản phẩm khác sang thị trường Mỹ. Đồng thời, các nhà sản xuất Trung Quốc mở rộng xuất khẩu sang khu vực EBRD, tận dụng năng lực sản xuất dư thừa và lợi thế giá cạnh tranh để mở rộng thị phần.

Beata Javorcik cho biết lo ngại về việc hàng hóa Trung Quốc chuyển hướng sang các thị trường khác chưa trở thành hiện thực rõ rệt tại các nước đang phát triển ở châu Âu. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là đối thủ cạnh tranh mạnh đối với các nhà sản xuất trong khu vực, cả ở thị trường nội địa và quốc tế. EBRD cũng cảnh báo các tác động kinh tế vĩ mô từ các mức thuế mới của Mỹ vẫn có thể xuất hiện. Báo cáo lưu ý các doanh nghiệp Mỹ đã đặt hàng nhập khẩu sớm trong đầu năm 2025 để tránh thuế cao hơn, động thái có thể che khuất tác động dài hạn đối với nhu cầu toàn cầu.

Các yếu tố trong nước tiếp tục hỗ trợ triển vọng tăng trưởng. Lạm phát trung bình trong khu vực hoạt động của EBRD giảm xuống 5,5% vào tháng 12 năm 2025. Xu hướng này, cùng với tăng lương chậm lại và lãi suất thực dương, đang góp phần phục hồi sức mua của người tiêu dùng.

Đầu tư tiếp tục là động lực quan trọng. Trung Âu và các nước Baltic dự kiến tăng trưởng 2,9% năm 2026, nhờ gia tăng đầu tư khi các chính phủ đẩy nhanh tiến độ thực hiện Cơ chế Phục hồi và Khả năng chống chịu của Liên minh châu Âu. Tại Tây Balkan, các dự án hạ tầng công cộng quy mô lớn được kỳ vọng thúc đẩy tăng trưởng lên 3,1% trong năm nay.