Phản ứng toàn cầu trước những động thái mới về thuế quan từ Mỹ

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 21-2 (giờ địa phương) tuyên bố áp mức thuế nhập khẩu toàn cầu 15% đối với hàng hóa vào Mỹ, tăng từ mức 10% mà ông công bố hôm trước đó. Động thái này được đưa ra sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết bác bỏ các mức thuế diện rộng ông Trump áp đặt trước đó. 

Các chính quyền và doanh nghiệp trên thế giới đã có phản ứng đầu tiên trước những bước đi này.

Chờ đợi và quan sát

Ấn Độ cho biết sẽ chờ xem liệu chính quyền Tổng thống Donald Trump có thực hiện thêm bước đi nào vượt quá mức thuế toàn cầu 10% mà Tổng thống Mỹ thông báo ngày 20-2.

Thư ký phụ trách khu vực phía Đông của Bộ Ngoại giao Ấn Độ, ông P. Kumaran, đưa ra nhận định này chỉ vài giờ trước khi ông Trump nâng mức thuế chung lên 15%. Tuyên bố được ông Kumaran đưa ra trong buổi họp báo về cuộc tiếp xúc song phương giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva. Khi được hỏi liệu hai bên có thảo luận về những diễn biến tại Washington sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hay không, ông Kumaran xác nhận có, đồng thời cho biết các hệ quả của phán quyết cũng đã được bàn tới.

“Hai nhà lãnh đạo đều nhất trí rằng đây là một diễn biến khá mới và cả hai bên cần nghiên cứu kỹ các tác động, đồng thời chờ đợi những bước đi tiếp theo của chính quyền Mỹ”, ông Kumaran cho biết.

Theo Japan Times, Nhật Bản dự kiến vẫn duy trì cam kết đầu tư và cho vay trị giá 550 tỷ USD vào Mỹ theo thỏa thuận thuế quan song phương, bất chấp những thông tin mới đưa ra.

Theo đó, Chính phủ Nhật Bản đang theo dõi sát khả năng những bất ổn liên quan đến chính sách thuế của Mỹ. Tokyo đã đề nghị Washington bảo đảm rằng phán quyết này sẽ không ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Nhật Bản. Nhật Bản sẽ xử lý tình hình một cách thận trọng nhằm tránh làm tổn hại tới thỏa thuận thuế quan với Mỹ, vốn đạt được sau các cuộc đàm phán khó khăn, Japan Times đưa tin ngày 22-2.

Tuần này, Nhật Bản thông báo sẽ đầu tư tổng cộng 36 tỷ USD vào ba dự án đầu tiên, thuộc gói cam kết 550 tỷ USD. “Chúng tôi đã thống nhất về các dự án này, những dự án sẽ phục vụ lợi ích quốc gia của cả Nhật Bản và Mỹ,” một nguồn thạo tin về đàm phán song phương cho biết.

Trong diễn biến liên quan, Bộ Thương mại Hàn Quốc đã triệu tập một cuộc họp khẩn vào ngày 21-2 để đánh giá tình hình mới. Một số mặt hàng xuất khẩu chủ chốt sang Mỹ như ô tô và thép không bị ảnh hưởng bởi phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ. Những mặt hàng chịu tác động nhiều khả năng sẽ được điều chỉnh theo mức thuế mới được áp dụng thông qua sắc lệnh hành pháp mà ông Trump ký hôm 20-2.

Tại Paris, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ca ngợi cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực tại Mỹ, đồng thời đề cao “thượng tôn pháp luật” trong chuyến thăm một hội chợ nông nghiệp ở thủ đô Pháp. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo không nên quá lạc quan.

Các quan chức châu Âu đang rà soát lại ngôn ngữ trong các thỏa thuận song phương hoặc đa phương đã ký với Mỹ trong những tháng gần đây, đồng thời chuẩn bị tinh thần cho những biến động mới và các tuyên bố thuế quan nhanh chóng từ ông Trump.

Thận trọng, thích ứng

Bộ trưởng Kinh tế Mexico Marcelo Ebrard kêu gọi “thận trọng” sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ hôm 20-2. “Chúng ta phải xem điều này sẽ đi đến đâu,” ông nói với báo giới. “Chúng ta cần theo dõi các biện pháp mà Washington sẽ áp dụng để đánh giá tác động đối với đất nước chúng ta.”

Trong bối cảnh lo ngại lan rộng về thuế quan tại Mexico - đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ với kim ngạch hai chiều gần 1.000 tỷ USD mỗi năm - ông Ebrard khuyến cáo: “Tôi khuyên mọi người hãy giữ tinh thần thật bình tĩnh.”

Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum, khi được hỏi về thuế quan, cho biết: “Chúng tôi sẽ xem xét kỹ phán quyết và sau đó sẵn sàng đưa ra quan điểm.”

Ông Ebrard cũng cho biết khả năng công du tới Mỹ vào tuần tới để làm rõ các vấn đề liên quan.

Năm ngoái, Mexico đã ngăn thành công việc bị Mỹ áp thuế 25% đối với toàn bộ hàng nhập khẩu từ Mexico. Tuy nhiên, nước này vẫn đang phản đối các mức thuế của chính quyền Trump đối với ô tô, thép, nhôm và nhiều sản phẩm khác.

Doanh nghiệp quan ngại

Những biến động chính sách tại Mỹ trong năm qua đã khiến nhiều lãnh đạo doanh nghiệp toàn cầu trở nên thận trọng.

Ông Alan Russell, CEO của Tecma - công ty hỗ trợ doanh nghiệp Mỹ thiết lập hoạt động tại Mexico, cho biết công việc của ông ngày càng phức tạp, khối lượng công việc tăng gấp bốn lần do các yêu cầu nhập khẩu mới. Ông lo ngại các động thái gần đây của Mỹ sẽ khiến tình hình thêm khó khăn.

Hiệp hội công nghệ hàng đầu Thụy Sĩ Swissmem ca ngợi phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ vừa qua là “một quyết định đúng đắn”, cho biết xuất khẩu của họ sang Mỹ đã giảm 18% chỉ riêng trong quý IV/2025 - thời điểm Thụy Sĩ phải đối mặt với mức thuế cao hơn nhiều so với các nước châu Âu láng giềng.

Chính phủ Anh hôm 22-2 cũng được hỏi về tuyên bố mới nhất của ông Trump về thuế quan. Việc ông Trump nâng thuế toàn cầu lên 15% - cao hơn mức 10% mà trước đó ông từng thỏa thuận với Thủ tướng Keir Starmer, đã tạo ra những quan ngại mới.

Người phát ngôn chính phủ Anh cho biết, sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp Anh khi có thêm chi tiết. Phòng Thương mại Anh (BCC) cảnh báo mức thuế toàn cầu mới 15% của ông Trump sẽ tiếp tục gây tổn hại cho doanh nghiệp Anh. Tổ chức doanh nghiệp lớn nhất nước kêu gọi chính phủ tiếp tục đối thoại với Mỹ nhằm bảo đảm những lợi thế đạt được trong thỏa thuận trước đó với ông Starmer được duy trì.