Người thuê nhà chây ỳ, không đóng tiền, không trả nhà, xử lý thế nào?

Câu hỏi

Gia đình tôi có cho thuê các phòng trọ. Có những trường hợp đã hết hạn cho thuê nhà, tuy nhiên, người thuê nhà vẫn chây ỳ, không đóng tiền, không bàn giao nhà. Đối với các trường hợp này, tôi phải xử lý như thế nào?

Trả lời

Giao dịch cho thuê nhà diễn ra hàng ngày, có rất nhiều giao dịch thực tế của người dân. Những câu chuyện về việc chủ nhà tăng giá nhà vô lý, bất thường, gây sự, cản trở, gây khó khăn cho người thuê chúng ta đã được tiếp cận rất nhiều. Nhưng cũng không ít trường hợp chính người thuê lại gây khó khăn ngược lại cho chính chủ nhà. Bằng cách hết hạn thuê nhà nhưng không trả nhà, không nói rõ có thuê tiếp hay không, rồi khóa cửa bỏ đi.

Theo Khoản 4 Điều 482 Bộ luật Dân sự 2015 về việc trả lại tài sản thuê thì khi bên thuê chậm trả nhà thuê, bên cho thuê có quyền yêu cầu bên thuê trả lại tài sản thuê, trả tiền thuê trong thời gian chậm trả và phải bồi thường thiệt hại; bên thuê phải trả tiền phạt vi phạm do chậm trả tài sản thuê, nếu có thỏa thuận.

Hành vi đến thời điểm trả lại tài sản do thuê tài sản của người khác mặc dù có điều kiện, khả năng nhưng cố tình không trả theo Điểm c Khoản 1 Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Trong trường hợp bên cho thuê đã yêu cầu nhưng bên thuê vẫn cố tình không bàn giao lại nhà và tiếp tục sử dụng nhà thuê thì đây là hành vi sử dụng trái phép tài sản của người khác. Nếu đã bị xử phạt hành chính nhưng bên thuê tiếp tục chây ỳ, không bàn giao nhà cho chủ sở hữu, thì bên cho thuê có quyền tố cáo ra cơ quan công an có thẩm quyền về tội “sử dụng trái phép tài sản của người khác” theo Điều 177 Bộ luật Hình sự 2015. Theo đó, người nào vì vụ lợi mà sử dụng trái phép tài sản của người khác có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 năm đến cao nhất là 7 năm.

Như vậy, khi hết thời hạn thuê, bên cho thuê (chủ nhà) đương nhiên được quyền thu hồi ngay lập tức tài sản của mình không cần bất kỳ lý do nào. Ngoài ra, bên thuê phải trả tiền phạt vi phạm do chậm trả tài sản thuê, nếu có thỏa thuận và phải chịu rủi ro xảy ra đối với tài sản thuê (nhà ở) trong thời gian chậm trả.

Trường hợp này, nếu bạn tự ý đi vào rất dễ dính vào bẫy xâm phạm chỗ ở trái phép, trộm cắp tài sản, hủy hoại tài sản của người khác. Bạn có thể tố cáo ra chính quyền địa phương hoặc khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu buộc bên thuê nhà trả lại nhà và bồi thường thiệt hại (nếu có). Tuy nhiên, nếu đợi bản án có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án vào cuộc sẽ rất mất thời gian. Có lẽ rằng ngay từ khi cho thuê nhà, bạn nên có thỏa thuận miễn trừ mọi trách nhiệm, được quyền vào nhà, xử lý tài sản khi hết hạn hợp đồng, hoặc bên thuê không tiếp tục thuê, trả tiền cho chủ nhà.

Luật sư Nguyễn Ngọc Hùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Kết Nối

Câu hỏi bạn đọc xin gửi về địa chỉ: Báo Kinh tế & Đô thị, số 21 Huỳnh Thúc Kháng, quận Đống Đa, Hà Nội; Email: bandoc@ktdt.com.vn