Ông Trump “ra đòn” với Colombia: đồng minh thân cận thành mục tiêu thuế quan

Lời cảnh báo của ông Trump về khả năng áp thuế đối với Colombia vì chính sách phòng chống ma túy của nước này đang khiến quan hệ giữa Washington và Bogota trở nên căng thẳng. Động thái này được xem là bước leo thang mới trong bất đồng giữa hai nước, đồng thời đặt dấu hỏi về hiệu quả của mô hình hợp tác thương mại nhằm giảm phụ thuộc vào các nguồn thu bất hợp pháp.

Ông Trump cho rằng chính quyền của Tổng thống Colombia Gustavo Petro chưa có biện pháp đủ mạnh để xử lý vấn đề ma túy, sau khi hai bên có những tranh luận gay gắt về một vụ việc ngoài khơi Venezuela. Phía Colombia nói rằng đó là vụ nổ súng nhầm vào thuyền chở dân thường, trong khi Mỹ khẳng định con thuyền liên quan đến hoạt động buôn lậu.

Căng thẳng giữa Mỹ và một số quốc gia Mỹ Latinh đã gia tăng trong thời gian gần đây khi quân đội Mỹ tăng cường hiện diện ở vùng Caribe và tiến hành một số chiến dịch chống ma túy trên biển.

Trong nhiều năm, Washington duy trì chính sách vừa hỗ trợ an ninh cho Colombia, vừa thúc đẩy thương mại nhằm tạo sinh kế hợp pháp thay thế cho trồng coca. Một phần quan trọng trong chiến lược này là thỏa thuận thương mại từ năm 1991, cho phép các nước Andes được xuất khẩu miễn thuế sang thị trường Mỹ.

Nếu các biện pháp thuế quan được áp dụng, chính sách thương mại kéo dài hơn ba thập kỷ có thể bị thay đổi. Một số chuyên gia cho rằng điều này sẽ gây ảnh hưởng tới các doanh nghiệp hợp pháp, vốn là nguồn thu chủ yếu của ngân sách, trong khi tác động đến các hoạt động bất hợp pháp có thể không rõ rệt.

Họ cảnh báo việc gia tăng thuế nhập khẩu có thể làm giảm lợi thế xuất khẩu của Colombia, nhất là đối với các mặt hàng nông sản và dầu mỏ.

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Colombia với kim ngạch hai chiều khoảng 30 tỷ USD mỗi năm.

Theo Phòng Thương mại Colombia - Mỹ, khoảng 35% hàng xuất khẩu của Colombia hướng tới thị trường Mỹ, trong khi 70% hàng nhập khẩu từ Mỹ là các mặt hàng nước này không thể tự sản xuất. Các lĩnh vực có thể chịu ảnh hưởng nhiều nhất nếu bị áp thuế gồm cà phê, hoa tươi, chuối, chanh, bơ và dầu khí.

Đọc thêm: Mỹ và Úc ký thỏa thuận khoáng sản tỷ đô, mở kỷ nguyên hợp tác mới

Giới phân tích cho rằng thuế quan trong chính sách của ông Trump không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là công cụ gây sức ép trong các vấn đề song phương. Một số nhà nghiên cứu tại Đại học Cornell cho rằng cách tiếp cận này thể hiện xu hướng sử dụng biện pháp thương mại để đạt mục tiêu chính trị.

Tại Colombia, các chuyên gia kinh tế cho rằng nước này cần duy trì nguồn thu hợp pháp ổn định để phục vụ các chương trình an ninh và phát triển nông thôn. Nếu nguồn thu từ xuất khẩu bị ảnh hưởng, ngân sách có thể chịu sức ép lớn hơn, đặc biệt trong bối cảnh chi tiêu cho an ninh và phúc lợi xã hội vẫn ở mức cao.

Quan hệ giữa ông Trump và ông Petro đã gặp nhiều thách thức kể từ khi nhà lãnh đạo Mỹ bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai. Trong thời gian đầu, ông Trump từng cảnh báo áp thuế sau khi Colombia từ chối cho phép máy bay quân sự Mỹ chở người bị trục xuất hạ cánh, một phần trong chính sách kiểm soát nhập cư của Washington. Gần đây, việc Mỹ thu hồi thị thực của Tổng thống Petro cũng khiến dư luận chú ý.

Theo Juliana Rubio, Phó Giám đốc Chương trình Châu Mỹ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), việc áp thuế hoặc cắt giảm viện trợ, nếu xảy ra, sẽ gây nhiều hệ lụy cho nền kinh tế Colombia. Tuy nhiên, bà cho rằng còn quá sớm để xác định liệu các tuyên bố này có được thực thi hay không.

Giới quan sát nhận định diễn biến mới trong quan hệ Mỹ - Colombia đang được nhiều quốc gia theo dõi chặt chẽ, đặc biệt trong bối cảnh khu vực Mỹ Latinh ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và hợp tác kinh tế quốc tế.