Xuất khẩu dầu Trung Đông tăng tốc trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ căng thẳng Mỹ - Iran
Kinhtedothi - Động thái tăng xuất khẩu phản ánh nỗ lực bảo đảm dòng chảy năng lượng khi thị trường theo dõi sát diễn biến địa chính trị.
Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ ở Trung Đông đang đẩy nhanh hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh lo ngại khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, kịch bản có thể làm gián đoạn vận chuyển dầu từ khu vực vùng Vịnh.
Theo dữ liệu của công ty phân tích năng lượng Kpler, Ả Rập Saudi đã xuất khẩu khoảng 7 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng này, mức cao nhất kể từ năm 2023. Xuất khẩu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong tháng Hai dự kiến đạt kỷ lục khoảng 3,5 triệu thùng/ngày.
Trong khi đó, các quan chức Iran cảnh báo sẽ leo thang phản ứng nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump quyết định tiến hành tấn công. Một trong những kịch bản được nhắc tới là tìm cách ngăn chặn tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz Strait, tuyến hàng hải mà khoảng 1/5 lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu đi qua.
Các chuyên gia nhận định nếu tuyến đường này bị gián đoạn, thị trường năng lượng toàn cầu có thể chịu tác động ngay lập tức, ảnh hưởng trực tiếp đến người mua và người bán dầu.
Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ ở Trung Đông đang đẩy nhanh hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh lo ngại khả năng Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran, kịch bản có thể làm gián đoạn vận chuyển dầu từ khu vực vùng Vịnh. Ảnh: Alamy
Đại diện Iran và Mỹ dự kiến gặp nhau tại Geneva vào thứ Năm để tiến hành vòng đàm phán thứ ba nhằm ngăn chặn khả năng xảy ra các cuộc tấn công. Tuy nhiên, các nhà sản xuất dầu lớn trong khu vực đã bắt đầu triển khai phương án dự phòng nhằm bảo đảm dòng chảy năng lượng tiếp tục tới người tiêu dùng trong ngắn hạn.
Ông Richard Bronze, Giám đốc bộ phận địa chính trị tại công ty tư vấn năng lượng Energy Aspects, mô tả các động thái hiện nay là những bước phòng ngừa nhằm bảo đảm nhà sản xuất lớn như Saudi Aramco và các doanh nghiệp khác vẫn có thể duy trì nguồn cung cho khách hàng trong trường hợp căng thẳng lan sang thị trường dầu mỏ.
Đại diện Bộ Năng lượng Ả Rập Saudi và UAE chưa phản hồi các đề nghị bình luận, trong khi Saudi Aramco từ chối đưa ra ý kiến.
Tuần trước, ông Trump cảnh báo Tehran rằng nước này có “tối đa” 15 ngày để đạt được thỏa thuận, nếu không “những điều tồi tệ sẽ xảy ra”. Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông trong thời gian gần đây.
Để giảm thiểu tác động của khả năng gián đoạn, các nhà sản xuất Trung Đông đang đưa dầu thô đến gần hơn các trung tâm tiêu thụ. Các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc lớn vào nguồn thu từ hydrocarbon để duy trì hoạt động kinh tế, do đó việc bảo đảm xuất khẩu liên tục có ý nghĩa quan trọng.
Với vai trò là các nhà sản xuất chủ chốt trong liên minh OPEC và cũng là những nước có khả năng tăng sản lượng nhanh, mọi động thái của Ả Rập Saudi và UAE đều được thị trường theo dõi chặt chẽ.
Ả Rập Saudi từng áp dụng chiến lược tương tự trước cuộc tấn công của Israel vào Iran năm ngoái. Khi đó, Riyadh cho biết lượng dầu xuất khẩu bổ sung không ảnh hưởng đến nguồn cung thị trường vì số dầu này đã được phân bổ cho khách hàng theo hợp đồng và không được chào bán thêm.
Các nhà quan sát cho rằng đợt tăng xuất khẩu hiện nay phản ánh việc các quốc gia vùng Vịnh lặp lại chiến lược này. Ông Bob McNally, Chủ tịch công ty tư vấn năng lượng Rapidan Energy Group, nhận định đây là tình huống quen thuộc và phản ánh mức độ nghiêm trọng của bối cảnh hiện tại.
Không chỉ các nước Arab vùng Vịnh, Iran - một thành viên khác của OPEC - cũng tăng tốc xuất khẩu trước nguy cơ bị tấn công. Dữ liệu của Kpler cho thấy lượng dầu thô và condensate xuất khẩu của nước này đã tăng lên khoảng 2,2 triệu thùng/ngày trong tháng Hai, cao hơn khoảng 50% so với mức trung bình của ba tháng trước đó.
Các động thái tăng tốc xuất khẩu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, khiến thị trường năng lượng toàn cầu theo dõi sát mọi diễn biến tại khu vực vùng Vịnh.
