Nới nhưng đừng... lỏng

Vì thế, Nghị định 100/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở 2023 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội, chính thức có hiệu lực từ 1/8/2024, với việc “nới lỏng” điều kiện mua, đang là tin vui của không ít người vì có cơ hội “an cư, lạc nghiệp”.

Theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP, trường hợp người đứng đơn mua nhà ở xã hội (NƠXH) là người độc thân có thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 15 triệu đồng/tháng tính theo bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, DN nơi đối tượng làm việc xác nhận.

Trường hợp người đứng đơn đã kết hôn theo quy định của pháp luật thì người đứng đơn và vợ (chồng) của người đó có tổng thu nhập hàng tháng thực nhận không quá 30 triệu đồng tính theo bảng tiền công, tiền lương do cơ quan, đơn vị, DN nơi đối tượng làm việc xác nhận. Thời gian xác định điều kiện về thu nhập trong một năm liền kề, tính từ thời điểm đối tượng quy định trên nộp hồ sơ hợp lệ cho chủ đầu tư để đăng ký mua, thuê mua NƠXH.

Đây được xem quy định có tính đột phá, sát thực tế mặt bằng thu nhập và chi tiêu của nhiều người có nhu cầu về NƠXH hiện tại, nhất là 2 TP lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, đồng thời theo sát các chính sách NƠXH ở các quốc gia trên thế giới là tính tổng thu nhập của hộ gia đình thay vì chỉ tính riêng cá nhân.

Ngoài ra, khi tiếp cận theo hướng tổng thu nhập của hộ gia đình (gồm 2 vợ chồng) với tổng thu nhập không vượt quá ngưỡng 30 triệu đồng/tháng, sẽ giúp các đối tượng có nhu cầu về nhà ở dễ tiếp cận hơn với các gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ của Nhà nước, đơn cử như gói 120.000 tỷ đồng hiện nay.

Trong khi quy định trước đây, điều kiện mua NƠXH là thu nhập cá nhân dưới 11 triệu đồng/tháng/người, thực tế rất khó triển khai bởi thuộc nhóm thu nhập thấp không đủ khả năng mua nhà và cũng không đủ điều kiện để trả nợ vay. Với quy định mới tại Nghị định 100/2024/NĐ-CP, chỉ cần vợ và chồng chứng minh trả nợ được của cả gia đình ở ngưỡng 30 triệu đồng tổng thu nhập thực nhận, là sẽ được tiếp cận gói 120.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cùng với quy định “nới lỏng”, tạo điều kiện để đủ điều kiện người thu nhập thấp có hội tiếp cận nhà ở để “an cư, lạc nghiệp” hiện nay, rõ ràng cần song hành chế tài quản lý chặt chẽ. Đặc biệt, các cấp chính quyền địa phương chứng thực điều kiện cho người mua nhà đúng đối tượng.

Các cấp, ngành kết hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, phải bảo đảm tuân thủ đúng các quy định của pháp luật, “nới” nhưng không “lỏng”, tránh việc lợi dụng chính sách để đầu cơ, thổi giá. Cần xử lý triệt để tình trạng “cò mồi” quảng cáo rao bán NƠXH trái phép, thổi giá căn hộ bởi “suất ưu tiên” nhằm ăn chêch giá, hay chuyện người giàu đánh ô tô đi mua NƠXH, dẫn tới hậu quả thực tế, nhà ở giá thấp nhưng người thu nhập thấp (dù trong diện) vẫn không đến lượt.