Sau các cường quốc EU, đến lượt cựu Tổng thư ký NATO hối thúc đối thoại với Nga

Trả lời phỏng vấn tạp chí Der Spiegel của Đức ngày 16/1, ông Jens Stoltenberg, người giữ cương vị Tổng Thư ký NATO trong giai đoạn 2014-2024, nói rằng phương Tây cần duy trì các kênh trao đổi với Nga và tiếp cận Moscow như một quốc gia láng giềng.

“Chúng ta cần thảo luận với Nga về việc chấm dứt chiến sự tại Ukraine, giống như cách Mỹ và các quốc gia khác đang làm”, ông Stoltenberg cho hay. “Chúng ta cần đối thoại với Nga với tư cách là một nước láng giềng”.

Theo cựu Tổng thư ký NATO, việc khôi phục đối thoại với Nga là cần thiết nhằm tạo điều kiện cho các cuộc thảo luận về kiểm soát vũ khí.

Ông Stoltenberg lưu ý rằng ngay cả trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, các bên vẫn đạt được những thỏa thuận nhằm hạn chế vũ khí hạt nhân, trong khi các cơ chế kiểm soát như vậy hiện nay gần như không còn tồn tại. “Ngay cả trong Chiến tranh Lạnh, chúng ta vẫn có thể kiểm soát và hạn chế vũ khí hạt nhân, nhưng kiến trúc kiểm soát đó hiện nay đã sụp đổ”, cựu lãnh đạo NATO nhấn mạnh.

Cũng trong cuộc trả lời phỏng vấn, ông Stoltenberg không loại trừ khả năng Mỹ có thể rút khỏi NATO, đồng thời cho rằng liên minh quân sự này cần chuẩn bị cho mọi kịch bản để duy trì quan hệ xuyên Đại Tây Dương. “Không có gì là bất biến, mọi thứ đều có thể thay đổi. Tôi không thể bảo đảm rằng Mỹ sẽ tiếp tục ở lại NATO”, ông Stoltenberg nói.

Phần lớn các nước thành viên EU đã tìm cách cô lập Nga kể từ khi bùng phát cuộc xung đột tại Ukraine vào tháng 2/2022. Cách tiếp cận này khiến EU bị gạt ra khỏi các cuộc đàm phán hòa bình do Tổng thống Mỹ Donald Trump khởi xướng năm ngoái.

Trong bối cảnh đó, một số cường quốc gần đây đã kêu gọi nối lại quan hệ ngoại giao với Moscow.

Trong tuần này, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố EU nên “tìm lại sự cân bằng với nước láng giềng lớn nhất châu Âu của chúng ta”, đảo ngược lập trường trước đây của ông về việc tiếp xúc với Nga.

Trong bài phát biểu ngày 14/1, Thủ tướng Merz cho biết: “Nếu chúng ta thành công về lâu dài trong việc tìm lại sự cân bằng với Nga, nếu có hòa bình, thì chúng ta có thể tự tin hướng tới tương lai sau năm 2026”.

Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Suddeutsche Zeitung vào tháng 6/2025. Thủ tướng Merz cho biết, ông sẽ không gọi điện cho Tổng thống Nga Vladimir Putin, vì cho rằng những liên lạc như vậy với Moscow là vô ích.

Sự thay đổi lập trường rõ ràng của Thủ tướng Đức diễn ra vài ngày sau khi người phát ngôn của Ủy ban châu Âu Paula Pinho tuyên bố rằng, “rõ ràng, đến một lúc nào đó, sẽ phải có các cuộc đàm phán với Tổng thống Putin”.

Trước đó, hồi cuối năm ngoái, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi nối lại các cuộc thảo luận với Nga về xung đột Ukraine.

Vào thứ Sáu tuần trước, Thủ tướng Italia Giorgia Meloni cũng lên tiếng ủng hộ những động thái ngoại giao của ông Macron đối với Moscow. Thủ tướng Meloni nhấn mạnh: “Tôi tin rằng đã đến lúc châu Âu phải nói chuyện với Nga”.

Đồng thời, nhà lãnh đạo Italia đã đề xuất bổ nhiệm một đặc phái viên của EU về Ukraine để khối này được đại diện tốt hơn tại bàn đàm phán.

Trong một diễn biến liên quan, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 16/1 nói rằng Moscow hoan nghênh sự chuyển biến tích cực trong các tuyên bố thừa nhận nhu cầu đối thoại với Nga từ các nhà lãnh đạo Tây Âu.

Ông Peskov nêu rõ, trong những ngày gần đây, một số lãnh đạo châu Âu, cụ thể là tại Pháp, Italia và Đức, đã lên tiếng ủng hộ quan điểm rằng muốn duy trì ổn định ở châu Âu thì cần đối thoại với Nga. Điều này có thể gây ngạc nhiên, nhưng các quan điểm được nêu trong những tuyên bố đó hoàn toàn phù hợp với cách nhìn của Moscow.

Người phát ngôn Điện Kremlin nhấn mạnh: "Nếu những tuyên bố đó thực sự phản ánh tầm nhìn chiến lược của châu Âu, thì đây là một bước chuyển biến tích cực trong lập trường của châu Âu".

Người phát ngôn Điện Kremlin cho biết thêm, các kênh đối thoại như vậy hiện đã được thiết lập với phía Mỹ. “Chúng tôi đánh giá rất cao những nỗ lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc nối lại các cuộc đàm phán với Nga”, ông Peskov cho hay.