Trung Quốc: công cụ AI giúp phát hiện sớm ung thư tụy

Ung thư tụy hiện là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất. Theo các số liệu y khoa, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân chỉ khoảng 10%, chủ yếu do bệnh rất khó được phát hiện ở giai đoạn sớm. 

Trong nhiều trường hợp, người bệnh chỉ được chẩn đoán khi các triệu chứng đã xuất hiện rõ ràng và khối u đã tiến triển, khiến cơ hội điều trị hiệu quả bị thu hẹp. Chính vì vậy, các công cụ hỗ trợ phát hiện sớm như trí tuệ nhân tạo được giới chuyên môn đánh giá là có ý nghĩa quan trọng trong việc mở rộng cơ hội can thiệp kịp thời và cứu sống bệnh nhân.

Cuối năm 2025, ông Qiu Sijun, 57 tuổi, đến Bệnh viện Nhân dân trực thuộc Đại học Ningbo để kiểm tra sức khỏe định kỳ liên quan đến bệnh tiểu đường. Ba ngày sau, ông bất ngờ nhận được cuộc gọi từ bệnh viện yêu cầu quay lại làm thêm xét nghiệm. Kết quả cho thấy ông mắc ung thư tụy, nhưng ở giai đoạn sớm, cho phép bác sĩ phẫu thuật loại bỏ khối u kịp thời.

Theo bệnh viện, trường hợp của ông Qiu được phát hiện nhờ một công cụ AI có tên PANDA, do các nhà nghiên cứu liên kết với Alibaba phát triển. Công cụ này được thiết kế để phân tích các ảnh CT không tiêm thuốc cản quang, loại hình chẩn đoán phổ biến trong khám sức khỏe định kỳ nhưng khó phát hiện các tổn thương nhỏ bằng phương pháp đọc ảnh truyền thống.

Bác sĩ Zhu Kelei, Trưởng khoa tụy của bệnh viện, cho biết hệ thống AI bắt đầu được triển khai thử nghiệm lâm sàng từ tháng 11/2024. Đến nay, công cụ này đã phân tích hơn 180.000 ảnh CT ngực và bụng, qua đó hỗ trợ phát hiện khoảng hai chục ca ung thư tụy. Trong số đó, 14 trường hợp được xác định ở giai đoạn sớm, khi bệnh nhân chưa được chỉ định khám chuyên khoa tụy.

Nhiều bệnh nhân trong số này đến bệnh viện với các biểu hiện phổ biến như đầy bụng hoặc buồn nôn. Các ảnh CT ban đầu không cho thấy dấu hiệu rõ ràng cho đến khi được hệ thống AI đánh dấu để bác sĩ kiểm tra lại.